Mısır, Sudan ve Eritre dışişleri bakanları, Kızıldeniz’in güvenliğinin ve istikrarının korunması ile uluslararası deniz ticaret yollarında seyrüsefer serbestliğinin sağlanması çağrısında bulundu. Bakanlar, Kızıldeniz’in yönetilmesi ve güvenliğinin korunması sorumluluğunun kıyıdaş ülkelere ait olduğunu vurguladı.

Mısır Devlet Enformasyon Servisi’nin (SIS) aktardığına göre Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati, 21 Kasım Cumartesi günü Asvan’da düzenlenen 6. Sürdürülebilir Barış ve Kalkınma Forumu’nun marjında Sudan Dışişleri Bakanı Muhyiddin Salim ve Eritre Dışişleri Bakanı Osman Salih ile görüştü. Mısır Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nadir Zeki’nin açıklamasına göre üç bakan, Sudan’ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne desteklerini yineledi, dışarıdan desteklenen silahlı milisleri reddetti ve Somali’nin birliğine destek verdi. Bakanlar güvenlik ve su konularında tek taraflı adımlara karşı olduklarını belirterek daha yakın koordinasyon ve ulusal egemenliğe saygı sözü verdi.

Abdulati forumdaki konuşmasında, Kızıldeniz’de artan yabancı askerî varlığın bölgesel gerilimleri körükleyebileceği, uluslararası gemiciliği ve deniz ticaretini tehdit edebileceği uyarısında bulundu. Afrika Boynuzu’ndaki istikrarın Kızıldeniz ve Aden Körfezi’ndeki deniz güvenliğiyle yakından bağlantılı olduğunu söyleyen Abdulati, bölgenin güvenliğinde başrolün kıyı ülkelerinde olması, uluslararası desteğin ise ulusal egemenliğe ve toprak bütünlüğüne saygı göstermesi gerektiğini dile getirdi.

Mısırlı bakan, ülkesinin Sudan’daki savaşı sona erdirme çabalarını ve Somali’nin güvenlik kurumlarını güçlendirmeye yönelik çalışmalarını da anlattı; bu çalışmalar arasında eş-Şebab’la mücadele için Somalili polis ve askerlerin eğitilmesi de bulunuyor. Abdulati Yemen’de siyasi çözüme desteği yineledi ve Afrika Boynuzu ülkelerinin egemenliğini tehdit eden bölgesel politikalara karşı uyardı. Bakan ayrıca Ekim 2025’te başlatılan, kıyı ülkeleri arasında ekonomik ve denizcilik iş birliğini genişletmeyi amaçlayan Süveyş Kanalı ve Kızıldeniz Ekonomik ve Denizcilik Kalkınma Girişimi’ni (StREAM) ele aldı. Oturuma Arap Birliği eski Genel Sekreteri Amr Musa ile BM, Afrika Birliği ve AB temsilcileri de katıldı.

Arka plan

Kızıldeniz’in güneyindeki Babülmendep Boğazı, Süveyş Kanalı’na giden gemilerin geçtiği dar bir su yolu. Yemen’deki çatışmalar, Husilerin gemilere yönelik saldırıları ve Sudan’daki savaş, bölgedeki deniz güvenliğini uluslararası gündemin üst sıralarına taşıdı. Somali de geçen hafta topraklarının Yemen ve Sudan’daki çatışmalara alet edilmeyeceğini açıklamıştı.

Neden önemli?

Süveyş Kanalı gelirleri Mısır ekonomisi için hayati önemde; Kızıldeniz’deki her güvenlik sorunu doğrudan Kahire’nin bütçesine yansıyor. Mısır, Sudan ve Eritre’nin “güvenlik kıyı ülkelerinin sorumluluğu” vurgusu, bölgede askerî varlığını artıran dış güçlere karşı ortak bir tutum geliştirme arayışını gösteriyor. Su konusunda tek taraflı adımlara yapılan atıf ise Nil suları tartışmasının bu iş birliğinin bir parçası olmaya devam ettiğine işaret ediyor.

Kaynak: Mısır Devlet Enformasyon Servisi (SIS), Mısır Devlet Enformasyon Servisi (SIS) – Abdulati'nin konuşması · Görsel: Marc Ryckaert ( MJJR ), CC BY 3.0