Uluslararası Göç Örgütü (IOM), Yemen’de hükümet güçleri ile Husiler arasında tırmanan çatışmalar nedeniyle ağustos başından bu yana yaklaşık 357 bin kişinin yerinden edildiğini açıkladı. En fazla göç alan yer, ülkenin güneybatısındaki Taiz vilayeti oldu.

BM’ye bağlı kuruluşun perşembe günü yaptığı ve Middle East Monitor’un aktardığı açıklamaya göre 1 Ağustos ile 17 Kasım arasında 356.602 kişi evini terk etmek zorunda kaldı. Yerinden edilenlerin 145.344’ü Taiz’e, 95.580’i Lahic’e, 71.706’sı Aden’e sığındı.

IOM, göç hareketlerini bu üç vilayetin yanı sıra Ebyen, Dali, Şebve, Hudeyde, Marib, Hadramut ve Mehra’da da kaydetti. Rakamlar, çatışmaların etkisinin cephe hattıyla sınırlı kalmadığını, ülkenin batısından doğusuna uzanan geniş bir alanda insanları yerinden ettiğini gösteriyor.

Yerinden edilme, 5 Ekim’de başlatılan ve “Yemen’in Şafağı” adı verilen askerî operasyonla birlikte hızlandı. Başkanlık Liderlik Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi, operasyonun amacının devlet kurumlarını Husilerden geri almak ve başkent Sana’yı yeniden ele geçirmek olduğunu söylemişti.

Arka plan

Saldırı, temmuzda başlayan ve Nisan 2022’deki ateşkesin ülkeye görece sükûnet getirmesinden bu yana en geniş çaplı askerî tırmanmanın devamı niteliğinde. Yemen, Husilerin Eylül 2014’te Sana ile birkaç vilayeti ele geçirmesinden bu yana çatışma içinde; Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap koalisyonu Mart 2015’te hükümeti desteklemek için müdahale etmişti.

BM kuruluşlarının son raporları da tabloyu doğruluyor. BM İnsani İşler Eşgüdüm Ofisi (OCHA), 10 Kasım tarihli raporunda yerinden edilenlerin 330 bine yaklaştığını bildirmişti. İki kuruluşun verileri farklı yöntemlere dayansa da bir hafta içinde yaklaşık 27 binlik fark, göçün yavaşlamadığına işaret ediyor.

Neden önemli?

Taiz, Lahic ve Aden yalnız göç alan yerler değil, aynı zamanda çatışmaların yoğunlaştığı bölgelere yakın. Yeni gelenlerin büyük bölümünün bu vilayetlerde toplanması, zaten sınırlı olan barınma, su ve sağlık hizmetleri üzerindeki yükü artırıyor.

Hükümetin Sana’yı hedefleyen operasyonu sürdükçe yerinden edilme rakamlarının yükselmesi bekleniyor. Kış aylarına girilirken insani yardım kuruluşlarının finansman ve erişim sorunları, artan ihtiyaçla birlikte daha görünür hâle gelecek. IOM’un sonraki güncellemeleri ve cephe hattının seyri izlenecek.

Kaynak: Middle East Monitor · Görsel: المصور أنس الحاج, CC BY-SA 2.0