Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nun insan hakları ve insani konulardan sorumlu Üçüncü Komitesi, Filistin halkının kendi kaderini tayin ve bağımsızlık hakkını teyit eden karar tasarısını perşembe günü 162 evet oyuyla kabul etti. Tasarıya 8 ülke hayır oyu verdi, 8 ülke çekimser kaldı.

Her yıl oylanan tasarı, Filistin halkının bağımsızlık ve İsrail işgalinden uzak, kendi topraklarında özgürce yaşama yönündeki devredilemez hakkını teyit ediyor. Metinde bu hakkın koşulsuz olduğu, bundan vazgeçilemeyeceği, pazarlık ya da uzlaşma konusu yapılamayacağı vurgulanıyor.

Filistin resmî haber ajansı WAFA’nın aktardığına göre lehte oy verenler arasında Kanada, Avustralya, Avrupa Birliği’nin bütün üye ülkeleri ile Güney Amerika, Asya ve Afrika ülkelerinin çoğu yer aldı. Hayır oyu veren sekiz ülke ise ABD, İsrail, Arjantin, Paraguay, Mikronezya, Nauru, Papua Yeni Gine ve Palau oldu. Sekiz ülke çekimser kaldı.

Karar tasarısı, Uluslararası Adalet Divanı’nın (UAD) danışma görüşüne dayanıyor. Divan bu görüşte İsrail’in Filistin topraklarındaki işgalinin sürmesini hukuka aykırı bulmuş, işgalin gecikmeksizin sona ermesi çağrısında bulunmuş ve işgali Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkını kullanmasının önünde bir engel olarak tanımlamıştı.

Arka plan

Üçüncü Komite’deki oylama, BM’deki Filistin gündeminin yoğunlaştığı bir haftaya denk geldi. Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetleri de BM’nin gündeminde: BM Ortadoğu Barış Süreci Geçici Özel Koordinatörü Ramiz Alakbarov eylülde Güvenlik Konseyi’nde, İsrail’in Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te üç ayda 8 bin 85 yeni yerleşim birimine onay verdiğini açıklamıştı.

Neden önemli?

Komite kararları bağlayıcı değil, ancak uluslararası toplumun tutumunu ölçen önemli bir gösterge. Kanada, Avustralya ve bütün AB ülkelerinin lehte oy vermesi, ABD ve İsrail’in bu konuda giderek yalnızlaştığını gösteriyor. Metnin UAD’nin danışma görüşüne dayanması da Filistin meselesinde hukuki zeminin siyasi tartışmalarda daha sık kullanıldığına işaret ediyor. Oylamada hayır diyen ülke sayısının sekizde kalması, tasarıya geniş bir uluslararası desteğin sürdüğünü ortaya koyuyor. Lehte oy verenler arasında Güney Amerika, Asya ve Afrika ülkelerinin çoğunluğunun bulunması da desteğin tek bir bölgeyle ya da tek bir siyasi blokla sınırlı olmadığını gösteriyor.

Kaynak: Middle East Monitor · Görsel: Jakub Hałun, CC BY 4.0