İrlanda’nın önde gelen yükseköğretim kurumlarından Galway Üniversitesi, İsrail’in Technion Enstitüsü’nün de ortakları arasında bulunduğu Avrupa Birliği destekli Asterix araştırma projesinden tamamen çekildiğini duyurdu. Üniversite, İsrailli ortaklarla yeni araştırma anlaşması da yapılmayacağını açıkladı.
Middle East Monitor’ün aktardığına göre karar, üniversitenin personeli ve öğrencilerinin yaklaşık iki yıldır sürdürdüğü kampanyanın ardından bu hafta açıklandı. Galway Üniversitesi, yeşil hidrojen üzerine çalışan Asterix projesinin yürütücüsüydü. Proje, AB’nin Horizon Europe araştırma programından finanse ediliyor ve AB katkısı 4 milyon euronun biraz altında.
Üniversitenin Eylül 2025’te göreve başlayan Rektörü Profesör David Burn, çekilme kararının kurumun değerleriyle uyumlu olduğunu, insan haklarına ve uluslararası hukuka saygıyı yansıttığını söyledi. Burn, kararın Avrupa Komisyonu’na ve Technion dahil projenin diğer ortaklarına resmî olarak bildirildiğini, olası bazı yeni ortaklık tekliflerinin de bu politika gereği şimdiden reddedildiğini belirtti. Açıklamasında Gazze’deki savaş için “soykırım” ifadesini kullanan Burn, üniversitenin İsrail hükümetinin eylemleriyle İsrail halkını birbirinden ayırdığını da vurguladı.
Burn, bir Horizon Europe projesindeki yürütücülük rolünün tek taraflı olarak sona erdirilmesini sağlayan bir hukuki mekanizma bulunmadığını, İsrailli kurumların AB-İsrail Ortaklık Anlaşması sayesinde programa katılmayı sürdürdüğünü hatırlattı. Kararın Avrupa’daki yetkililer, üniversitedeki meslektaşlar ve diğer Avrupa kurumlarıyla yapılan uzun görüşmelerin ardından alındığını söyledi.
Kampanyayı yürüten öğrenciler ve akademisyenler her hava koşulunda haftalık nöbetler tuttu, fahri doktora unvanlarını reddetti, ırkçılık karşıtı ödüllerini iade etti ve rektörlük makamında oturma eylemi yaptı. Öğrenciler, personel ve sendikalar, ortaklığın Mart 2025’te kamuoyuna yansımasının ardından Kampüs Soykırım Karşıtı Koalisyonu’nu (CAG) kurmuştu.
Arka plan
Kampanyacılar, Technion’un İsrail güvenlik güçleri ve Gazze’de kullanılan insansız hava araçlarını üreten Elbit Systems gibi savunma şirketleriyle yakın iş birliği içinde olduğunu öne sürüyor. Middle East Monitor’e göre Galway Üniversitesi, Mart 2025’teki ortaklık haberinden yaklaşık bir yıl önce Filistinli öğrencilerle yapılan görüşmelerin ardından İsrailli kurumlarla araştırma iş birliklerini gözden geçirme sözü vermişti.
Neden önemli?
Avrupa üniversitelerinde Gazze savaşı sonrası İsrailli kurumlarla akademik bağları sorgulayan kampanyalar sürüyor. Galway örneği, AB’nin ortak araştırma programlarında bir kurumun çekilmesinin hukuken ne kadar zor olduğunu da gösteriyor. AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın geleceği Avrupa’da tartışılmaya devam ederken üniversite düzeyindeki bu tür kararlar, tartışmanın akademi ayağını güçlendirebilir.
Kaynak: Middle East Monitor · Görsel: William Murphy, CC BY-SA 2.0








Yorumlar
İlk yorumu siz yazın.