Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), Batı Şeria’da ruh sağlığı desteği isteyen hastalarda kayda geçen tetikleyici olayların yaklaşık yüzde 70’inin şiddet olduğunu açıkladı. Örgütün kasım ayında yayımladığı “İşgalin Yükü” başlıklı rapora göre kaygı ve depresyonla ilgili belirtiler, hastalarda görülen ruh sağlığı sorunlarının yüzde 65’inden fazlasını oluşturuyor.
Rapor, MSF’nin Ekim 2022 ile Nisan 2026 arasında Nablus, Tubas, Kalkilya, El Halil, Cenin ve Tulkerim’deki programlarından derlenen anonim tıbbi verilere ve temmuz ayında yapılan hasta ve çalışan görüşmelerine dayanıyor. MSF, şiddet kategorisine doğrudan saldırının yanı sıra tehdit ve yıldırma, şiddete tanık olma, kendisinin ya da bir yakınının gözaltına alınması, ev baskınları ve zorla yerinden edilmeyi de dahil ediyor. Örgüte göre sıkıntı tek bir olaydan değil, uzun süre biriken güvensizlik ve belirsizlikten kaynaklanıyor.
Cenin ve Tulkerim’de ise 2025 başında en sık tetikleyici, ayrılık ve kayıp oldu. MSF bunu, bu iki bölgedeki çalışmalarının çoğunlukla İsrail’in 2025 başında başlattığı “Demir Duvar” operasyonuyla yerinden edilen kişilerin kamplarında yürütülmesine bağlıyor. Raporda Cenin, Tulkerim ve Nur Şems kamplarından 40 binden fazla kişinin yerinden edildiği, bu kişilerin hâlâ evlerine dönemediği belirtiliyor.
MSF, 2025’te Batı Şeria’da 10 binden fazla ruh sağlığı görüşmesi ve 1.800’den fazla grup oturumu gerçekleştirdi. Ancak örgüt, İsrail’in uluslararası kuruluşlar için getirdiği yeni kayıt düzeni kapsamında kaydını kaybettiğini, Ocak 2026’dan bu yana yabancı personel ve malzeme sokamadığını, son yabancı çalışanlarının 1 Mart’ta bölgeden ayrılmak zorunda kaldığını bildirdi. Bu nedenle Cenin ve Tulkerim’deki tüm faaliyetler kapandı, Tubas ve Kalkilya’daki klinikler Nablus’ta toplandı. 200’den fazla hasta taburcu edildi, bekleme listesindeki 200’den fazla kişi başka seçenek aramak zorunda kaldı. El Halil’deki 12 gezici klinikten 7’si kapandı.
Raporda BM verilerine dayanılarak Ocak-Ağustos 2026 arasında can kaybına ya da mal hasarına yol açan 1.600’den fazla yerleşimci saldırısı kaydedildiği, bunun günde ortalama 6,7 saldırıya karşılık geldiği aktarılıyor. MSF, İsrail’den yerleşim genişlemesine, yıkımlara ve hareket kısıtlamalarına son vermesini, yardım kuruluşlarının erişimini kolaylaştırmasını istedi. Rapora İsrail makamlarının bir yanıtı yansımadı.
Arka plan
MSF, Filistin topraklarında 1989’dan beri çalışıyor, ruh sağlığı programını 1996’da El Halil’de başlattı. Uluslararası Adalet Divanı Temmuz 2024’te verdiği danışma görüşünde İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarındaki varlığının hukuka aykırı olduğuna hükmetmişti. Raporda bölgede 900’den fazla kontrol noktası ve engel bulunduğu, Batı Şeria’da işsizliğin 2026’nın ikinci çeyreğinde yüzde 27,9’a çıktığı da belirtiliyor.
Neden önemli?
Rapor, Batı Şeria’da ruh sağlığı ihtiyacının arttığı bir dönemde bakım olanaklarının daraldığını gösteriyor. Uzun süredir bölgede en kapsamlı ruh sağlığı hizmetlerinden birini veren MSF’nin faaliyetlerini kısması, özellikle kuzeydeki kamplardan yerinden edilenler ve El Halil’in kırsalındaki topluluklar için hizmete erişimi zorlaştırıyor. Örgüt, sorunun yalnız tedaviyle değil, şiddete ve kısıtlamalara maruz kalmanın azaltılmasıyla çözülebileceğini savunuyor.
Kaynak: Sınır Tanımayan Doktorlar (ReliefWeb) · Görsel: Flavio~, CC BY 4.0








Yorumlar
İlk yorumu siz yazın.