BM Dünya Gıda Programı (WFP), Gazze’ye ticari gıda girişine getirilen kısıtlamaların ekim ayında piyasaları sarstığını, günlük ortalama ticari tır sayısının eylüldeki 129’dan 60’a indiğini açıkladı. Kurumun 21 Kasım’da yayımlanan durum raporuna göre ayın ikinci yarısında buğday unu fiyatı eylüle göre yaklaşık yüzde 40-65 arttı.
WFP’nin 1-31 Ekim dönemini kapsayan raporunda, sıkıntının özellikle un ve taze gıdada hızlı fiyat artışına yol açtığı, domates fiyatının ay içinde yüzde 42 yükseldiği belirtildi. Ticari girişlerin yeniden başlamasıyla bir miktar rahatlama olsa da fiyatlar kısıtlama öncesi düzeyin üzerinde kaldı. Ankete katılan hanelerin dörtte üçü pazara erişmekte zorlandığını söyledi; bunların yüzde 96’sı nedenin para sıkıntısı olduğunu belirtti. Hanelerin yarısı son bir ayda en az bir kez aç yattığını bildirdi.
Raporda, ateşkesin birinci yılında Gazze’deki yerinden edilmiş ailelerin dördüncü kışını çadırlarda geçireceği vurgulandı. Nüfusun yaklaşık yüzde 65’inin çadır ya da derme çatma barınaklarda yaşadığı, erken gelen şiddetli yağmurların kış hazırlığındaki büyük eksikleri ortaya çıkardığı kaydedildi. WFP’ye göre yaklaşık 1,4 milyon kişi, yani nüfusun üçte ikisi, akut gıda güvensizliği yaşıyor.
Finansman açığı nedeniyle WFP, Gazze’de aylık gıda yardımını üçte bir, Batı Şeria’da ise yarı yarıya azaltmak zorunda kaldı. Kurumun desteklediği mutfaklarda günlük sıcak yemek sayısı 250 binden 150 bine düşürüldü. WFP ekimde 28 dağıtım noktasında 432.240 kişiye gıda kolisi ve un ulaştırdı; ancak bu paketler hanelerin günlük kalori ihtiyacının yalnızca yüzde 50’sini karşılıyor. Raporda Kerem Şalom (Kerem Ebu Salim) kapısının Gazze’nin tek işleyen giriş noktası olarak kaldığı, Mısır koridorunun günde 30 tırla sınırlı olduğu belirtildi. Geçen kış 1.600 tondan fazla gıdanın yağmur nedeniyle bozulduğu hatırlatılarak sınır kapısında ek kapalı depo alanı istendi.
Batı Şeria’da ise gıda tüketici fiyat endeksi eylülde aylık yüzde 1,9, yıllık yüzde 6,3 arttı; işsizlik kriz öncesindeki yüzde 13’ün iki katından fazla olan yüzde 28’de kaldı. Hareket kısıtlamaları ve yerleşimci şiddetinin zeytin hasadını aksattığı, zeytinyağı fiyatlarının önceki sezonlara göre iki katına çıktığının bildirildiği aktarıldı.
Arka plan
Gazze’de Ekim 2025’te ilan edilen ateşkesin ardından insani yardım ve ticari mal girişi artmıştı. WFP, bu artışa rağmen yardımların ihtiyacın ölçeği karşısında yetersiz kaldığını ve krizin bitmekten uzak olduğunu belirtiyor. Kurumun 2026 için toplam ihtiyacı 1,3 milyar dolar; Kasım 2026-Nisan 2027 dönemi için net finansman açığı 436 milyon dolar.
Neden önemli?
Rapor, Gazze’deki gıda durumunun ticari tır akışına ne kadar bağlı olduğunu gösteriyor: girişler bir ay aksadığında fiyatlar hızla tırmanıyor ve yük insani yardıma biniyor. Kışın gelmesi ve yardımların finansman yüzünden kısılması, yağmur ve sel riskiyle birleştiğinde barınaklardaki yüz binlerce kişi için koşulların daha da ağırlaşabileceğine işaret ediyor.
Kaynak: BM Dünya Gıda Programı (WFP) / ReliefWeb · Görsel: U.S. Army USARCENT by Sgt. 1st Class Malcolm Cohens-Ashley, Public domain








Yorumlar
İlk yorumu siz yazın.