Somali Ulusal Güvenlik Danışmanı Aweis Hagi Yusuf Ahmed, ülkesinin topraklarının, limanlarının ve hava sahasının Yemen, Sudan ya da başka herhangi bir ülkedeki çatışmaları körüklemek için kullanılmasına izin vermeyeceğini açıkladı. Açıklama, Somali ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) arasındaki diplomatik gerginliğin tırmandığı bir dönemde geldi.

Middle East Monitor’ın aktardığına göre Ahmed, 20 Kasım Cuma günü X’te yaptığı paylaşımda karşılıklı saygı, egemen eşitlik ve iç işlerine karışmama çağrısında bulundu. Danışman, Mogadişu’nun kaygılarının ülkenin egemenliği, toprak bütünlüğü, kurumlarının bütünlüğü ve ulusal güvenliği üzerinde yoğunlaştığını vurguladı.

Ahmed, bu kaygıların “iç siyasi anlaşmazlıklar olarak nitelendirilmek yerine esaslı diplomatik, güvenlik ve hukuki temaslarla ele alınması gerektiğini” söyledi. Sözler, BAE Dışişleri Bakanlığı’nın Somali’nin Emirlik büyükelçisini sınır dışı etme kararını kınayan açıklamasına yanıt olarak geldi.

BAE açıklamasında Somali hükümetinin “tırmandırıcı ve düşmanca” tutumunu sert bir dille kınamış, bu tutumun ikili ilişkileri zayıflatan “sorumsuz” bir yaklaşım olduğunu savunmuştu. Abu Dabi, Somali hükümetinin iç siyasi anlaşmazlıkları ikili ilişkilere taşıma “girişimlerinden” de “üzüntü” duyduğunu bildirmişti.

Arka plan

Somali, perşembe günü BAE büyükelçisine ülkeyi terk etmesini bildirmiş ve Abu Dabi’deki kendi büyükelçisini geri çağırmıştı. Kararın ayrıntıları önceki haberimizde yer alıyor. Diplomatik adımlar, Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud’un salı günü BAE’yi Somali’nin bazı bölgelerinde federal hükümetin onayı olmadan askerî üsler kurmak ve ulusal güvenlik çerçevesi dışında faaliyet gösteren güçler konuşlandırmakla suçlamasının ardından geldi.

Mogadişu bu yılın başlarında BAE ile yaptığı tüm anlaşmaları feshetmiş, hava sahasını Emirlik askerî ve kargo uçaklarına kapatmıştı. İki ülke arasındaki ilişkiler yıllardır çatışma ile uzlaşma arasında gidip geliyor; gerginlik, BAE’nin Somali’nin iç işlerine karıştığı iddialarıyla Ocak ayından bu yana arttı. 2018’de Somali’nin Mogadişu havalimanında bir Emirlik uçağından 9,6 milyon dolara el koyması da krize yol açmış, BAE bu paranın Somali ordusunu desteklemek için gönderildiğini açıklayarak ülkedeki askerî eğitim misyonunu sona erdirmişti. Cumhurbaşkanı Mahmud ise hükümetinin eşitlik ve karşılıklı saygıya dayalı ilişkileri sürdürmeye hazır olduğunu yineledi.

Neden önemli?

Somali, Aden Körfezi ve Babülmendep Boğazı’na yakın konumuyla Yemen ve Sudan’daki savaşların lojistik hatları açısından önem taşıyor. Mogadişu’nun liman ve hava sahası konusundaki açık uyarısı, Somali-BAE krizinin iki ülke arasındaki bir anlaşmazlığın ötesine geçerek Kızıldeniz çevresindeki bölgesel rekabetle iç içe geçtiğini gösteriyor.

Kaynak: Middle East Monitor · Görsel: SentinelHub, CC BY 2.0