İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Suriye’de güvenli ve istikrarlı ortamın sağlanmasının ardından Türkiye’de kalmaya devam edecek Suriyeliler için ülkenin toplumsal, ekonomik ve güvenlik hassasiyetlerini gözeten alternatif bir hukuki statü geliştirilmesi gerektiğini söyledi. Çiftçi, konunun Suriye hükümetiyle de istişare edildiğini belirtti.
Bakanlığın açıklamasına göre Çiftçi, 19 Kasım’da Uluslararası Göç Politikaları Geliştirme Merkezi (ICMPD) Genel Direktörü Susanne Raab ve beraberindeki heyeti Ankara’da kabul etti. Görüşmede geçici koruma statüsünün geleceği, gönüllü geri dönüşler ve sınır yönetimi projeleri ele alındı.
Çiftçi, Türkiye’de iki milyonu aşkın Suriyeli olmak üzere 3 milyon 600 bin yabancı bulunduğunu söyledi. Türkiye’nin ortaya çıkışında sorumluluğu olmayan bir krizin yükünü yıllardır tek başına taşıdığını vurgulayan Çiftçi, düzensiz göçle mücadelenin hiçbir ülkenin tek başına üstesinden gelemeyeceği küresel bir sınama olduğunu belirtti ve bu yükün somut adımlarla adil biçimde paylaşılmasını beklediklerini dile getirdi. Bakan, düzensiz göçle mücadelenin uluslararası hukuk ve insan haklarını esas alan beş ayaklı bir stratejiyle yürütüldüğünü de kaydetti.
Gönüllü geri dönüş programının, Afganistan’da göreceli bir güvenlik ve istikrar ortamı oluştuğunda Türkiye’deki Afganları da kapsayacak biçimde genişletilmesini istediklerini söyleyen Çiftçi, bu alanda Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ile çalışmalara başlandığını açıkladı. Çiftçi’ye göre ICMPD ile bugüne kadar 40’tan fazla proje hayata geçirildi; sınır yönetimi alanındaki SAFE ve ENGAGE projelerinde ekimdeki ziyaretten sonra ilerleme kaydedildi, ancak henüz istenen ivme yakalanmadı. Görüşmenin ardından ICMPD ile Göç Vakfı arasında bir iş birliği mutabakatı imzalandı.
Çiftçi, bazı Avrupa ülkelerinin 16 Kasım’daki Viyana Göç Konferansı’nda açıkladığı Ruanda’da geri gönderme merkezi kurma planlarına da değindi. Sığınma başvurusu reddedilenlerin üçüncü ülkelere gönderilmesini göç yükümlülüklerinin başka ülkelere devredilmesi olarak gördüklerini, bu tür uygulamalara ihtiyatla yaklaştıklarını söyleyen Çiftçi, “Göç sorumluluğunun başka ülkelere devredilmesi kalıcı bir çözüm üretmez” dedi. Geri dönüşlerin uluslararası hukuka uygun, gönüllü, güvenli ve insan onurunu zedelemeyecek biçimde yürütülmesi gerektiğini ekledi.
Arka plan
Çiftçi, 17 Kasım’da TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı 2027 bütçe sunumunda bugüne kadar 1 milyon 515 bin 392 Suriyelinin ülkesine döndüğünü açıklamıştı. BM Mülteci Ajansı (BMMYK) ise Esed yönetiminin Aralık 2024’te devrilmesinden bu yana yurt dışından yaklaşık 1 milyon 852 bin Suriyelinin ülkesine döndüğünü bildiriyor.
Neden önemli?
Geçici koruma, Türkiye’deki Suriyelilerin yıllardır dayandığı temel hukuki çerçeve. Bakanın, ülkede kalmaya devam edecekler için yeni bir statü fikrini açıkça dile getirmesi ve bunu Şam’la görüştüklerini söylemesi, geri dönüşlerin hızlandığı dönemde kalıcı nüfusa ilişkin politikanın da yeniden ele alındığını gösteriyor. Afganların gönüllü dönüş programına alınması isteği ve Avrupa’nın üçüncü ülke modellerine mesafeli tutum, Türkiye’nin AB ile göç pazarlıklarında öne çıkaracağı başlıklar arasında.
Kaynak: İçişleri Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı (2027 bütçe sunumu) · Görsel: Orhan Erkılıç, Public domain








Yorumlar
İlk yorumu siz yazın.