Amerika Birleşik Devletleri, İran’ın havacılık sektörüne yönelik uyguladığı geniş çaplı yaptırımların başarısını kutlarken, İran tarafı sadece Tahran’dan 30 civarında uluslararası destinasyona hizmet vermeye devam etmekle övünüyor.
İşte ABD yaptırımlarının ardından İran havacılığında yaşanan son gelişmeler:
“Tüm Dünyada Durdurulacak”
Eylül ayının başlarında ABD, Hazine Bakanı Scott Bessent’in İran İslam Cumhuriyeti’ni “ekonomik olarak boğmak”la sonuçlanacağını söylediği bir kampanyanın parçası olarak İran’ın tüm havacılık sektörüne yaptırım uygulamaya başladı. Yabancı şirketlere yaptırımlara uymaları için 23 Eylül’e kadar süre tanıyan Washington yönetimi, bu tarihten itibaren tüm İran havayolu şirketlerinin “tüm dünyada uçuşlarının durdurulacağını” taahhüt etmişti.
Bessent konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Eğer iniş yaparlarsa onlara yakıt veya iniş hizmeti sağlayamaz, bilet satamazsınız; aksi takdirde dolar sisteminden çıkarılırsınız” ifadelerini kullandı.
ABD’nin bu adımını yasadışı olarak nitelendiren Tahran ise Pazartesi günü Birleşmiş Milletler’e ve Uluslararası Adalet Divanı’na şikayette bulunduğunu duyurdu.
Tahran Seferleri Yarı Yarıya Azaldı
Uçuş takip sitesi Flightradar24’ün verilerine göre, Pazar günü Tahran Uluslararası Havalimanı’na toplam 41 uçak iniş veya kalkış yaptı. Yaptırımların yürürlüğe girmesinden önceki iki gün içinde ise günlük ortalama sefer sayısı 80 ila 90 arasındaydı.
Söz konusu kısıtlamalardan en çok etkilenenler ise ülkenin iki ana havayolu şirketi olan ulusal taşıyıcı Iran Air ve özel sektöre ait Mahan Air oldu. Pazar günü Tahran havalimanından kalkan 24 uçuştan sadece beşi Mahan Air, ikisi ise Iran Air tarafından gerçekleştirildi. Yaptırımlardan önce her iki şirketin de günlük yaklaşık 10 kalkış seferi bulunuyordu.
Bu rakamlar, Hazine Bakanı Bessent’in iddia ettiği “uçuşların yüzde 80 ila 90’ının durdurulduğu” oranından daha iyimser olsa da, Tahran havalimanının Pazar günü gerçekleştirdiğini öne sürdüğü 60 uçuştan daha düşük seviyede kaldı. Devlet televizyonuna konuşan havalimanı müdürü ise “30’dan fazla uluslararası destinasyona hizmet verilmeye devam edildiğini” aktardı.
Çin, Rusya ve Türkiye Yaptırımlara Meydan Okuyor
Tahran’ın en önemli ekonomik müttefiklerinden Çin, ABD yaptırımlarını “yasadışı ve tek taraflı” bularak kesin bir dille reddetti. Bu bağlamda Mahan Air uçuşları Çin havalimanlarına sefer düzenlemeye devam ediyor. Konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmamış olsalar da Rusya ve Pakistan’a yönelik uçuşlar da kesintisiz sürüyor.
Mahan Air yetkililerinin açıklamasına göre şirket, Türk makamlarının talebi üzerine Türkiye uçuşlarını durdurdu. Ancak Iran Air’in İstanbul’a günlük seferleri devam ederken, daha küçük çaplı İranlı havayolu şirketleri de diğer Türk şehirlerine uçuşlarını sürdürüyor.
Yaptırımlar şu ana kadar çoğunlukla daha küçük İranlı havayollarının hizmet verdiği Ermenistan, Afganistan, Belarus ve Malezya’da uygulanmadı. Washington yönetiminin yaptırımlara uymayan ülkelere karşı bir misilleme yapıp yapmayacağı ise henüz bilinmiyor.
Körfez Ülkelerinde Durum
Avrupa, Asya veya Afrika’ya ulaşmak isteyen İranlı yolcular için kritik bir aktarma noktası olan Birleşik Arap Emirlikleri, kendi topraklarından İran’a yapılan tüm uçuşları “ikinci bir emre kadar” askıya aldı.
AFP’ye konuşan Kuveyt Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden bir kaynak ise, yedi ay önce başlayan savaşın ilk günlerinden itibaren İran uçaklarının Kuveyt’e girişinin yasaklandığını belirtti. Havalimanı web sitelerinde yer alan bilgilere göre, diğer Körfez ülkeleri resmi bir açıklama yapmasalar da uçuşları fiilen durdurmuş durumda.
İran’ın ISNA haber ajansı havalimanı yetkililerine dayandırdığı haberinde, İran uçuşlarının artık Azerbaycan, Gürcistan ve -muafiyet talep etmesine rağmen- Irak’a yapılamadığını duyurdu.
Irak, Hacılar İçin Muafiyet İstiyor
Irak hükümeti Cumartesi günü yaptığı açıklamada, hastaların, öğrencilerin ve hacıların seyahatlerini sekteye uğratan İran havayollarına yönelik yaptırımlardan muaf tutulmak amacıyla ABD ile görüşmelerde bulunduğunu bildirdi.
Başbakanlık medya ofisi, “Irak hükümeti, belirli Irak havalimanlarının bu önlemlerden muaf tutulması için Amerikan tarafıyla doğrudan görüşmeler yürütüyor” ifadelerini kullandı. Açıklamada, olası bir muafiyetin tıbbi tedavi, eğitim, dini ziyaretler ve sivillerin menfaati dahil olmak üzere insani nedenlerle uçuşların yeniden başlamasına olanak tanıyacağı vurgulandı.
İranlı havayolu şirketleri, büyük ölçüde Iraklı Şii hacıları İran’daki kutsal şehirlere ya da İranlıları Irak’taki kutsal mekanlara taşıyor. Bu uçuşlar aynı zamanda İran’da eğitim gören Iraklı öğrenciler ve tıbbi tedavi arayan hastalar tarafından da hayati önem taşıyor.
İlk yorum yapan siz olun