İki BM özel raportörü, işgal altındaki Batı Şeria’da Filistinli, İsrailli ve yabancı insan hakları savunucularına yönelik şiddetin arttığı uyarısında bulundu. Raportörler, gazetecilere ve aktivistlere yönelik saldırıların uluslararası hukuk ihlallerinin belgelenmesini tehdit ettiğini söyledi.

BM’nin işgal altındaki Filistin topraklarından sorumlu Özel Raportörü Francesca Albanese ile insan hakları savunucularından sorumlu Özel Raportör Andrea Bolaños Vargas salı günü yayımladıkları ortak açıklamada, insan hakları savunucularının, gazetecilerin ve Filistinli topluluklara eşlik eden gönüllülerin giderek daha çok şiddet, tutuklama, gözaltı ve sınır dışı edilmeyle karşılaştığını belirtti.

Raportörler, bu baskının “açık bir amaca” hizmet ettiğini, İsrail’in “hukuka aykırı işgali” ve yerleşim faaliyetleri bağlamında işlenen ağır uluslararası suçların kritik tanıklarını ortadan kaldırmayı hedeflediğini öne sürdü. Açıklamada, zeytin hasadı döneminde Filistinli çiftçiler için yaptığı savunuculukla bağlantılı tehditlerin ardından Burin’de tutuklanarak idari gözaltına alınan Filistinli toprak savunucusu Gassan Neccar’ın durumuna dikkat çekildi.

Raportörler ayrıca Ümmülhayr yakınında İsrailli gazeteci ve insan hakları savunucuları Andrey Khrzhanovskiy ile Adele Shoko’ya ve ABD’li gazeteci Jasper Nathaniel’e yönelik şiddetli saldırılara değindi. Ramallah yakınında yaşanan bir başka olayda ise zeytin hasadı sırasında 12 gönüllü, iki yabancı gazeteci, bir aktivist ve iki Filistinli çiftçinin gözaltına alındığı bildirildi. Uzmanlar, bu olayların Filistinli toplulukların artan yerinden edilmesi ve yerleşimlerin genişlemesiyle eş zamanlı yaşandığını vurguladı.

Albanese ve Bolaños Vargas, hükümetleri, Uluslararası Adalet Divanı’nın bulguları doğrultusunda İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarından çekilmesini ve yerleşimcilerin tahliyesini sağlamak için siyasi, ekonomik ve diplomatik araçları kullanmaya çağırdı. Raportörler, bunun Filistinli toplulukların yaşadığı ihlalleri sona erdirmenin ve savunuculara yönelik yeni saldırıları önlemenin “tek etkili ve acil yolu” olduğunu söyledi. Açıklamaya İsrail’den bir yanıt verildiğine dair bilgi kaynakta yer almıyor.

Arka plan

Raportörlerin aktardığı olayların önemli bir bölümü bu sonbaharki zeytin hasadı sırasında yaşandı; açıklamaya göre gözaltılar Filistinli çiftçilerin topraklarına erişimi için verilen mücadeleyle bağlantılı. İngiltere hükümeti de bu hafta Batı Şeria’da yerleşim inşa eden sekiz İsrail şirketine ve Tzav 9 grubuna yaptırım uyguladığını açıklamıştı.

Neden önemli?

Sahada olayları belgeleyen gazeteci ve gönüllülerin hedef alınması, Batı Şeria’daki ihlallere ilişkin bağımsız bilgiye erişimi daraltıyor. Raportörlerin hükümetlere somut önlem çağrısı, yerleşimlere yönelik uluslararası baskının arttığı bir döneme denk geliyor.

Kaynak: Middle East Monitor · Görsel: יורם שורק, CC BY-SA 4.0