Fas ve İsrail, diplomatik ilişkilerini tam büyükelçilik seviyesine çıkarma ve bu yılın sonuna kadar Rabat ile Tel Aviv arasındaki doğrudan ticari uçuşları yeniden başlatma konusunda anlaşmaya vardı.
ABD’nin de dahil olduğu ve altıncı yılına giren üçlü ittifakı daha da derinleştiren bu kritik karar, New York’ta gerçekleştirilen üst düzey bir toplantıda alındı. ABD’nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz, Fas Dışişleri Bakanı Nasser Bourita ve İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar’ı bir araya getiren görüşme, İbrahim Anlaşmaları (Abraham Accords) kapsamında 22 Aralık 2020’de imzalanan Fas-ABD-İsrail ortak deklarasyonu çerçevesinde gerçekleşti.
Üç ülke tarafından yayımlanan ortak açıklamada, “Fas ve İsrail arasındaki diplomatik misyonların tam büyükelçilik seviyesine yükseltilmesi ve büyükelçilerin karşılıklı olarak atanması konusundaki mutabakatın teyit edildiği” bildirildi. Açıklamada ayrıca, İsrailli ve Faslı havayolu şirketlerinin seferleri de dahil olmak üzere, iki ülke arasındaki doğrudan uçuşların yıl sonundan önce ivedilikle yeniden başlatılması için gerekli adımların atılacağı taahhüt edildi.
Ekonomik İşbirliği ve Batı Sahra Vurgusu
İki ülke arasındaki ekonomik bağları genişletmek amacıyla yatırımların korunması ve çifte vergilendirmenin önlenmesine yönelik anlaşmaların da bu yıl sonuna kadar nihayete erdirilmesi planlanıyor.
Öte yandan Washington ve Tel Aviv yönetimleri, toplantıda Fas’ın Batı Sahra üzerindeki egemenliğini tanıdıklarını bir kez daha yineledi. Rabat yönetiminin bölge için sunduğu özerklik planı, on yıllardır süren toprak anlaşmazlığı için “adil ve kalıcı bir çözümün tek temeli” olarak nitelendirilirken, “Bunun dışındaki herhangi bir yol statükoyu uzatır ve kabul edilemez,” uyarısında bulunuldu. Çözümün bölgeye sadece barış getirmekle kalmayıp, tüm Afrika için refah ve daha fazla entegrasyon sağlayacağı da vurgulandı.
Donald Trump’a “Vizyoner Lider” Övgüsü
Üç hükümet, süreçteki kilit rolü nedeniyle eski ABD Başkanı Donald Trump’a atıfta bulundu. Fas ve İsrail, Trump’ı “kimsenin mümkün olduğunu düşünmediği bir ortamda barışı sağlama konusunda eşsiz bir yeteneğe sahip vizyoner bir lider” olarak tanımladı. Önümüzdeki aylarda üst düzey ziyaretlerin gerçekleştirileceği belirtilirken; teknoloji, güvenlik ve inovasyon alanlarında işbirliğinin daha da ileriye taşınacağı duyuruldu. Açıklamada, Fas monarşisi ile İsrail, ABD ve Fas’taki Faslı Yahudi toplulukları arasındaki tarihi bağların, bu ilişkinin temelini oluşturduğuna dikkat çekildi.
Çarşamba günkü bu toplantı, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’in İsrail ile ilişkilerini normalleştirme kararı aldığı 15 Eylül 2020 tarihli İbrahim Anlaşmaları’nın altıncı yıldönümünden hemen bir gün sonra gerçekleşmesiyle de dikkat çekti. Fas, söz konusu anlaşmaların ardından aynı yılın Aralık ayında, Washington’ın arabuluculuğunda İsrail ile ilişkilerini normalleştirmiş ve bunun karşılığında ABD’nin Batı Sahra üzerindeki Fas egemenliğini tanımasını sağlamıştı.
İlk yorum yapan siz olun