İddia Bu haberdeki bilgiler olayın taraflarından birinin yayın organına (Mehr) dayanıyor; bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD’li yetkililerin Tahran’ın kimyasal ve biyolojik silah geliştirdiğine dair “işaretler” bulunduğu yönündeki açıklamalarını reddetti. İran’ın yarı resmî ajansı Mehr’in aktardığına göre Bekayi, suçlamaları 2003’te Irak’ın işgalinden önce öne sürülen kitle imha silahları söylemine benzetti.

Bekayi, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, bu iddiaların kamuoyunu korkutmak ve savaşı haklı göstermek için eski yalanların yeniden dolaşıma sokulmasından ibaret olduğunu savundu. Sözcü, “Kamuoyu bir kez daha kandırılabilir mi?” diye sordu.

İranlı sözcüye göre Washington daha önce İran’ın nükleer bir tehdit oluşturduğunu söylüyordu; şimdi ise kimyasal ve biyolojik silah iddiası gündeme getiriliyor. Bekayi, suçlamaların konusu değişse de hepsinin aynı anlatı kalıbına dayandığını öne sürdü ve dünyanın ortak hafızasını yitirdiğinin varsayıldığını söyledi. Bu tutumu, “Kayıp Balık Nemo” animasyon filmindeki unutkan balık Dori’ye benzetti.

Bekayi, dönemin ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell’ın 2003’te BM Güvenlik Konseyi’nde yaptığı sunumu da hatırlattı. Powell’ın Irak’ın kitle imha silahlarına sahip olduğu iddiasını desteklemek için elinde tuttuğu küçük tüpün, sonradan yakın tarihin en ağır siyasi aldatmacalarından birinin simgesi hâline geldiğini söyledi. Sözcüye göre o iddialar kamuoyunu yönlendirmek ve Irak’a askerî saldırının zeminini hazırlamak için kullanıldı; sonuçları yalnız Irak için değil, bütün bölge ve ABD için de yıkıcı oldu.

Bekayi açıklamasını, “Dünya 2003’ün yıkıcı derslerinden bir şey öğrendi mi, yoksa bir kez daha kolayca kandırılmasına izin mi verecek?” sorusuyla bitirdi. ABD yönetiminin Bekayi’nin sözlerine yanıtı haberin yazıldığı saatte bilinmiyordu; Mehr, iddiayı dile getiren ABD’li yetkililerin adını vermedi.

Arka plan

Açıklama, İran ile ABD arasında 28 Şubat’ta başlayan savaşın sürdüğü ve iki ülke arasındaki suçlamaların sertleştiği bir dönemde geldi. İki gün önce İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de Tahran’ın Washington’da kimyasal silah kullanmayı planladığı yönündeki haberleri reddetmişti; ABD Başkanı Donald Trump ise o iddiaları “çok ciddiye” aldıklarını söylemişti.

Neden önemli?

Kimyasal ve biyolojik silah suçlaması, nükleer dosyanın ötesinde yeni bir gerekçe alanı açıyor. Tahran bu söylemi olası yeni saldırıların hazırlığı olarak görüyor; Washington’un iddiaya dair somut kanıt sunup sunmayacağı, uluslararası kamuoyunun tutumunu ve savaşın seyrini etkileyebilir.

Kaynak: Mehr · Görsel: Foad Ashtari, CC BY 4.0