Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz, Yemen’de uluslararası alanda tanınan hükümeti destekleyen Suudi liderliğindeki askerî koalisyonun komutanını değiştirdi. Karar, Husilerin güneydeki Aden kentine doğru ilerlemesi ve hükümet güçlerinin Babülmendep Boğazı yakınındaki stratejik bölgelerden çekilmesinin ardından geldi.

Suudi resmî ajansı SPA’nın duyurduğu ve Middle East Monitor’ün aktardığı kraliyet kararnamesine göre 16 Kasım Pazartesi günü Korgeneral Fahd bin Hamad bin Abdülaziz es-Selman, Savunma Bakanı’nın askerî işlerden sorumlu danışmanlığına atandı. Suudi Genelkurmay Başkanı Orgeneral Feyyad bin Hamid bin Rukad er-Ruveyli ise mevcut görevini sürdürürken Müşterek Kuvvetler Komutanlığı’nı da üstlenecek.

Fahd bin Hamad, Ağustos 2024’ten bu yana koalisyonun askerî operasyonlarının eşgüdümünden sorumluydu. Koalisyon, Mart 2015’te Yemen hükümetine destek vermek amacıyla ülkeye müdahale etmişti.

Komuta değişikliği, hükümet güçlerinin art arda yaşadığı askerî geri çekilmelerin ardından geldi. İran destekli Husiler Eylül’de başlattıkları sürpriz saldırıdan bu yana geniş bir alanı ele geçirdi. Hükümet birlikleri koalisyondan silah ve hava desteği almasına rağmen birçok stratejik noktadan çekildi; Husiler böylece batı kıyısı boyunca ve Babülmendep Boğazı yakınında kontrol alanını genişletti. Ekim başında başlatılan hükümet karşı saldırısı bu kazanımları şimdiye kadar geri alamadı.

Habere göre Husi güçleri 15 Kasım Pazar günü itibarıyla Lahic vilayeti üzerinden ilerleyerek hükümetin geçici merkezi Aden’e yaklaşık 60 kilometre uzaklıktaki mevzilere ulaştı. Hükümet yanlısı güçler daha önce Taiz vilayetinin batısındaki Zubab Havalimanı ile Babülmendep bölgesinden birliklerini yeniden konuşlandırdıklarını açıklamıştı. Askerî yetkililer bunu Aden ve çevre vilayetlerin savunmasını güçlendirme çabası olarak tanımladı; yerel kaynaklar ise boşaltılan mevzilere Husilerin girdiğini bildirdi.

Husilerin üst düzey yöneticilerinden Hüseyin el-Izzi ise X’teki paylaşımında hareketin Aden’e doğru daha fazla ilerleme niyeti olmadığını yazdı. El-Izzi, güney Yemen halkının Aden’in ya da başka bölgelerin Suudi Arabistan ve müttefikleri tarafından Husilere karşı askerî üs olarak kullanılmasına izin vermemesini umduğunu belirtti; Sana’nın sakin olduğunu ancak “meşru haklarını” kararlılıkla savunacağını, saldırıda bulunan tarafın sert karşılık göreceğini söyledi.

Koalisyon da aynı gün Husilerin Mekke ve Riyad bölgelerine doğru gönderdiği iki insansız hava aracını düşürüp imha ettiğini duyurdu. Suudi Arabistan son haftalarda enerji ve ulaşım altyapısını, askerî tesisleri ve Riyad’ın finans bölgesini hedef alan Husi saldırılarıyla karşı karşıya.

Arka plan

Yemen’deki savaş, Husilerin 2014’te başkent Sana’nın kontrolünü ele geçirmesiyle başladı; Suudi liderliğindeki koalisyon ertesi yıl hükümeti desteklemek için müdahale etti, hükümet de geçici merkezini Aden’e taşıdı. 2022’den bu yana büyük ölçüde süren ateşkes Temmuz 2026’da çöktü ve çatışmalar yeniden yoğunlaştı. Lahic’teki çatışmaların bölgedeki mülteci kampını da etkilediği bu sabah BM Mülteciler Yüksek Komiserliği tarafından duyurulmuştu (Haraz mülteci kampı).

Neden önemli?

Komuta değişikliği, Riyad’ın Yemen’deki askerî tablodan memnun olmadığına işaret ediyor. Husilerin Aden’e 60 kilometre kadar yaklaşması, hükümetin geçici merkezini doğrudan tehdit altına sokuyor. Babülmendep çevresindeki kontrolün el değiştirmesi ise Kızıldeniz’e açılan bu dar geçitten geçen uluslararası deniz trafiğinin güvenliği açısından da yakından izleniyor.

Kaynak: Middle East Monitor · Görsel: Chairman of the Joint Chiefs of Staff, Public domain