Ticaret Bakanı Ömer Bolat, kasım ayında yeni bir ihracat rekoru açıklayacaklarını söyledi ve son altı ayda bütün aylık rekorların kırıldığını belirtti. Bolat, Halkbank’ta bekleyen 20-25 milyar liralık esnaf kredisi dosyalarının sonuçlandırılacağını ve bu kredilerdeki ekspertiz gibi kesintilerin kaldırılacağını da açıkladı.

Bolat, Antalya Belek’te düzenlenen Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birliği (TESKOMB) Esnaf Kooperatifleri Delegeler Toplantısı’nda konuştu. Kasım ayı ihracat rakamlarını 10 gün sonra paylaşacaklarını belirten Bakan, “Rakamlar iyi geliyor. Bu anlamda son 6 ay tüm aylık rekorları kırdık” dedi. Bolat, tarım, sanayi ve hizmet ihracatında yıl sonunda da rekor rakamlar açıklamayı beklediklerini ekledi. Bakan ayrıca Antalya’da düzenlenen BM İklim Konferansı COP31’in başarıyla tamamlandığını söyledi.

Esnafa yönelik finansman desteğinin artırılacağını belirten Bolat, Halkbank Genel Müdürü ile görüştüklerini aktardı: “Yılın bitmesine 40 gün kaldı. 20-25 milyar liralık bekleyen dosyalar için kredi musluğunu açıyor.” Bolat, krediler verilirken alınan ekspertiz raporu gideri gibi masrafların, TESKOMB ve TESK ile yapılan görüşmeler sonucunda kaldırılacağı sözünün alındığını söyledi.

Bakanın paylaştığı verilere göre geçen yıl 257 bin kullandırımla 176 milyar liralık esnaf kredisi verildi ve faiz oranı yüzde 25’ti. Bu yıl 1 Ocak’ta oran yüzde 20’ye indirildi; ilk 10 ayda 187 bin 673 kullandırımla 168 milyar liraya ulaşıldı. Bolat, yılın kalan 40 gününde bu rakama en az 25 milyar lira daha ekleneceğini öngördü. Son 24 yılda esnafa toplam 4,7 milyon kullandırımla 907 milyar liralık sübvansiyonlu kredi sağlandığını da belirtti.

Bolat, 2025’te 120 bin 400 esnaf iş yeri kapanırken 323 bin 480 yeni iş yeri açıldığını, bu yılın ilk 10 ayında ise 103 bin 595 kapanışa karşılık 245 bin 76 açılış olduğunu söyledi. Kamuoyunda Hal Yasası olarak bilinen sebze ve meyve ticaretine ilişkin kanun taslağının da TBMM’de son şeklini almak üzere olduğunu ifade etti.

Arka plan

Bakan Bolat’a göre Türkiye’de 2 milyon 270 bini aşkın esnaf ve sanatkar, 2 bin 973 oda, 82 birlik, 13 federasyon ve bir konfederasyon çatısı altında örgütleniyor. TESKOMB ise 32 bölge birliği ve 1.016 kooperatifle esnafa Halkbank kaynaklı faiz destekli krediye aracılık ediyor. Bolat, esnafın yaptığı ihracat işlem sayısının 2019’da 26 bin 408 iken 2024’te 1 milyon 140 bin 85’e çıktığını da aktardı. Ticaret Bakanlığı, ekim ayında ihracatın yüzde 8,1 arttığını daha önce duyurmuştu.

Neden önemli?

Yüksek faiz döneminde küçük işletmelerin krediye erişimi zorlaşırken yıl sonuna doğru bekleyen dosyaların açılması ve masrafların kaldırılması, esnafın nakit sıkıntısını hafifletebilir. Bakanın verdiği rekor sinyali de ihracatın yılı güçlü kapatacağına işaret ediyor; kasım rakamları aralık başında açıklandığında bu beklentinin karşılanıp karşılanmadığı görülecek. Hal Yasası’nın yasalaşması ise üreticiden tüketiciye uzanan sebze-meyve fiyat zincirini doğrudan ilgilendiriyor.

Kaynak: Ticaret Bakanlığı · Görsel: Europäische Kommission – Audiovisueller Dienst, Lukasz Kobus, Yügen, CE – Service audiovis, CC BY 4.0