Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 16 Arap ve İslam ülkesinin dışişleri bakanları, İngiltere ve Avustralya’nın işgal altındaki Filistin topraklarındaki yasa dışı İsrail yerleşim faaliyetleri nedeniyle uyguladığı yaptırımları memnuniyetle karşıladı. Bakanlar, bu adımın uluslararası toplumda başka ülkeleri de aynı yolu izlemeye teşvik etmesini umduklarını belirtti.
Katar Haber Ajansı’nın (QNA) 19 Kasım’da Doha’dan yayımladığı ortak bildiriyi Katar, Cezayir, Mısır, Endonezya, Ürdün, Kuveyt, Libya, Maldivler, Nijer, Umman, Pakistan, Filistin, Suudi Arabistan, Somali, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin dışişleri bakanları imzaladı. Bildiride, yerleşim inşasında yer alan şirketleri hedef alan önlemler ile İngiltere’nin Gazze’ye insani yardım ulaştırılmasını engelleyen bir kuruluşa uyguladığı yaptırım ayrıca anıldı.
Bakanlar, E1 yerleşim planı da dahil olmak üzere yerleşim faaliyetlerinden sorumlu kişi ve kuruluşlara ve yerleşim genişlemesi ile ilhak politikalarını destekleyen, kolaylaştıran ya da uygulayanlara yaptırım uygulanması dahil hesap sorulmasına yönelik tüm çabaları desteklediklerini açıkladı. Bildiride, İsrail’in özellikle işgal altındaki Doğu Kudüs’ün doğusundaki E1 planı ve bağlantılı yerleşim faaliyetleri “en güçlü ifadelerle” kınandı.
Bakanlar, söz konusu önlemlerin uluslararası hukuka, BM Güvenlik Konseyi’nin 2334 (2016) sayılı kararına ve Uluslararası Adalet Divanı’nın 19 Temmuz 2024 tarihli danışma görüşüne uygun olduğunu vurguladı. İsrail’den yerleşim faaliyetleri ve Filistin topraklarının coğrafi ve demografik yapısını değiştirmeye yönelik tüm adımları geri almasını istedi. Bildiride ayrıca Gazze’deki İsrail askerî tırmanması kınandı, ABD Başkanı Trump’ın Gazze çatışmasını sona erdirme planının tam ve derhâl uygulanması çağrısı yapıldı ve 4 Haziran 1967 sınırlarına dayanan, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin devletiyle iki devletli çözümün tek gerçekçi yol olduğu yinelendi.
Arka plan
İngiltere 17 Kasım’da Batı Şeria’da yerleşim inşa eden sekiz İsrail şirketine ve Gazze’ye giden yardım konvoylarını engelleyen Tzav 9 grubuna yaptırım uygulamıştı. Avustralya da 18 Kasım’da yerleşim genişlemesinde ve insan hakları ihlallerinde rol oynadığını belirttiği üç kişi ve dört kuruluşu yaptırım listesine aldı. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar ise İngiltere’nin kararına karşı önlem alacaklarını açıklamıştı.
Neden önemli?
Bildiri, Türkiye ile Körfez ülkeleri, Mısır, Pakistan ve Endonezya gibi farklı ülkeleri yerleşimlere karşı yaptırım konusunda ortak bir çizgide buluşturuyor. Ülkelerin açıkça “diğerleri de izlesin” çağrısı, yaptırım baskısını Avrupa’daki başka hükümetlere yayma çabasına işaret ediyor. E1 planının özellikle anılması, Doğu Kudüs’ün doğusundaki bu projenin diplomatik gündemin merkezinde kaldığını gösteriyor.
Kaynak: QNA (ortak bildiri) · Görsel: שמעון אבי מסתמה, CC BY-SA 4.0








Yorumlar
İlk yorumu siz yazın.