Eski ABD Başkanı Joe Biden, yeni anı kitabında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya güveninin sınırlı olduğunu yazdı. Wall Street Journal’ın aktardığı bölümlere göre Biden, Netanyahu’nun kısa vadeli siyasi geleceğini İsrail’in uzun vadeli çıkarlarının önünde tuttuğunu savundu.

Middle East Monitor’ün Wall Street Journal’a dayanarak verdiği habere göre Biden, tek dönemlik başkanlığını “Promise Me, America” adlı kitabında değerlendiriyor. Kitap, Demokratların 3 Kasım’daki ara seçimlerde elde ettiği başarının ardından yayımlandı.

Biden, “Bibi” diye andığı Netanyahu ile ilişkisini anlatırken şu ifadeleri kullandı: “Aramızda pek güven yoktu. Bibi’nin Trump’ınkilere benzeyen eğilimleri de beni kaygılandırıyordu. Gerçekler konusunda son derece esnek olabiliyordu ve demokratik kurumları kişisel çıkarlarına hizmet edecek biçimde eğip bükmekten hiç çekinmiyordu.”

Eski başkan, 7 Ekim 2023 olaylarının ardından İsrail’e destek vermiş olmaktan pişmanlık duymadığını belirtti. Bununla birlikte çok sayıda masum Filistinlinin ölümünün kendisinde “derin bir üzüntü” yarattığını yazdı.

Afganistan kararını savundu

Kitapta Ortadoğu dışındaki başlıklar da yer alıyor. Biden, ABD askerlerini 2021’de Afganistan’dan çekme kararını savundu; bunun doğru tercih olduğuna inandığını, benzer koşullarda yeniden başkan olsa aynı kararı vereceğini söyledi. Dönemin Savunma Bakanı Lloyd Austin ile Genelkurmay Başkanı Orgeneral Mark Milley’nin çekilmenin sonuçlarına ilişkin kaygılarını dile getirdiğini aktardı.

Biden, kendisine Afgan hükümetinin ABD güçleri ayrıldıktan sonra en az altı ay ayakta kalabileceği yönünde güvence verildiğini, oysa hükümetin günler içinde çöktüğünü kaydetti. Habere göre ABD ile Taliban, Amerikan güçlerinin çekilmesine ilişkin anlaşmayı Şubat 2020’de, Donald Trump’ın ilk başkanlık döneminde imzalamıştı.

Biden başka liderlere de değindi: Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in “huysuz bir tavrı” olduğunu, görüşmelerde ilgisiz görünmek için “bir ergen gibi” bilerek kaykılarak oturduğunu öne sürdü. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin oyunculuk geçmişinin ise savaş dönemindeki bir lider için “aslında çok iyi bir eğitim” olduğunu düşündüğünü yazdı.

Arka plan

Biden ile Netanyahu, Gazze savaşının ilk günlerinde, 18 Ekim 2023’te Tel Aviv’de bir araya gelmişti. Biden başkanlığı boyunca İsrail’e destek verdi; kitaptaki satırlar ise iki lider arasındaki kişisel ilişkinin bu desteğe rağmen güvensizlikle yürüdüğünü ortaya koyuyor.

Neden önemli?

Sözler, görevdeyken İsrail’in en yakın müttefikinin başında bulunan bir liderin Netanyahu hakkındaki kişisel değerlendirmesini ilk ağızdan kayda geçiriyor. Biden’ın hem İsrail’e destekten pişman olmadığını hem de Filistinli sivillerin ölümünden üzüntü duyduğunu aynı kitapta yazması, Demokratların Gazze savaşına ilişkin kendi iç tartışmasını da yansıtıyor.

Kitabın, Demokratların ara seçimlerdeki başarısının hemen ardından yayımlanması, bu değerlendirmelerin ABD’nin İsrail politikasına ilişkin tartışmada yeniden gündeme gelmesine yol açabilir.

Kaynak: Middle East Monitor · Görsel: The White House, Public domain