Uluslararası Göç Örgütü (IOM), Sudan’ın Kuzey Darfur ve Mavi Nil eyaletlerinde güvenlik koşullarının kötüleşmesi nedeniyle iki gün içinde en az 1.515 kişinin evini terk etmek zorunda kaldığını bildirdi. Kuzey Darfur’dan kaçanların çoğu sınırı geçerek komşu Çad’a sığındı.

IOM’nin pazar günü paylaştığı verilere göre, örgütün yerinden edilme izleme ekipleri 14 Kasım’da Mavi Nil eyaletinin Bau bölgesindeki Wad Abuk kasabasından yaklaşık 135 kişinin ayrıldığını kaydetti. Kaçışın nedeni olarak güvenlik durumunun bozulması gösterildi. Ailelerin çoğu yine Mavi Nil eyaleti sınırları içindeki Tadamon bölgesine yöneldi.

Örgütün ayrı bir açıklamasında ise 13 Kasım’da Kuzey Darfur eyaletinin Um Baru bölgesindeki Turba, Shiqiq Karo ve Jankura köylerinden 1.380 kişinin yerinden edildiği belirtildi. Bu gruptakilerin büyük bölümü Çad sınırını geçti.

IOM, etkilenen bölgelerde güvenlik durumunun gergin ve değişken kalmayı sürdürdüğü uyarısında bulundu; ekiplerinin nüfus hareketlerini ve sahadaki gelişmeleri izlemeye devam ettiğini açıkladı.

Mavi Nil’deki kaçış, eyalette çatışmaların yoğunlaştığı bir döneme denk geldi. Middle East Monitor’ün aktardığına göre yarı askerî Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) ile müttefiki Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey (SPLM-N) son günlerde eyalette birkaç bölgeye saldırı düzenledi.

Arka plan

Son hareketler, Kuzey Darfur’da art arda yaşanan yerinden edilme dalgalarının devamı niteliğinde. IOM 12 Kasım’da, 10 ve 11 Kasım’daki güvensizlik nedeniyle Um Baru bölgesindeki üç köyden yaklaşık 5.035 kişinin kaçtığını duyurmuştu. Örgüt 1 Kasım’da da aynı bölgedeki dört köyden, 29-31 Ekim arasındaki güvenlik olaylarının ardından 1.150 kişinin ayrıldığını kaydetmişti.

Sudan, HDK’nin denetimindeki bölgeler ile Sudan Silahlı Kuvvetleri’nin elindeki bölgeler arasında bölünmüş durumda. HDK, ülkenin batısındaki Darfur bölgesini oluşturan beş eyaletin büyük bölümünü kontrol ediyor; Kuzey ve Batı Darfur’un bazı kesimleri ise ordunun elinde. Ordu, başkent Hartum dahil ülkenin diğer eyaletlerinin çoğunu denetiminde tutuyor. Geçen hafta ordu ve müttefikleri Kuzey Kordofan’da HDK’den bölge geri aldıklarını açıklamış, yardım kuruluşları da ekim ayının ilk üç haftasında en az 300 sivilin öldüğü uyarısını yapmıştı.

Neden önemli?

Um Baru’dan iki haftadan kısa sürede bildirilen üç ayrı dalga, tek bir bölgeden binlerce kişinin kaçtığını gösteriyor: 1.150, yaklaşık 5.035 ve son olarak 1.380 kişi. Kaçanların çoğunun Çad’a geçmesi, krizin Sudan sınırları içinde kalmadığını ortaya koyuyor. Darfur, 1,8 milyon kilometrekareyi aşan Sudan topraklarının yaklaşık beşte birini oluşturuyor; ülkenin 53 milyon olarak tahmin edilen nüfusunun çoğu ise ordunun denetimindeki bölgelerde yaşıyor. IOM’nin güvenlik durumunu “gergin ve değişken” diye tanımlaması, yeni kaçışların yaşanabileceğine işaret ediyor.

Kaynak: Middle East Monitor · Görsel: Henry Wilkins/VOA, Public domain