Libya Temsilciler Meclisi, silahlı kuvvetlere alınma yaşını 18’e çıkaran yasa değişikliklerini kabul etti. Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri’nin Çocuklar ve Silahlı Çatışmalar Özel Temsilcisi Vanessa Frazier, adımı Libya’daki çocuklar için bir dönüm noktası olarak nitelendirdi.

BM Özel Temsilciliği’nin 16 Kasım’da New York’tan yaptığı açıklamaya göre Temsilciler Meclisi, 2 Kasım 2026’da Silahlı Kuvvetlerde Hizmete ilişkin 1974 tarihli 40 sayılı Yasa ile Seferberliğe ilişkin 1991 tarihli 21 sayılı Yasa’da yapılan değişiklikleri oy çokluğuyla benimsedi. Genel Sekreter Yardımcısı düzeyindeki Frazier, kararı memnuniyetle karşıladığını bildirdi.

Değişiklikler, 18 yaşın altındaki kişilerin askere alınmasını ve askerî operasyonlara doğrudan ya da dolaylı olarak dahil edilmesini açıkça yasaklıyor. Düzenleme, belirlenen yaşın altındaki kişileri silah altına alan ya da kullanan herkes için cezai sorumluluk da öngörüyor.

Özel Temsilci, Ceza Kanunu’na eklenen yeni hükmü de olumlu karşıladı. Bu hüküm, yaşı küçük olanların askere alınmasını suç sayıyor ve 18 yaşın altındaki çocukları silah altına alanlar için on yıla kadar hapis cezası getiriyor.

Frazier açıklamasında, “Libya’nın, BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ve bu sözleşmenin Çocukların Silahlı Çatışmalara Dahil Olmaları Konusundaki İhtiyari Protokolü’nden doğan yükümlülükleri doğrultusunda çocukların korunmasına bağlılığını gösteren bu olumlu gelişmeyi memnuniyetle karşılıyorum” dedi.

Arka plan

BM açıklamasına göre söz konusu iki yasa daha önce silahlı kuvvetlere 17 yaşından itibaren alıma izin veriyordu. Değişiklikler bu hukuki boşluğu kapatıyor ve Libya’yı uluslararası taahhütleriyle uyumlu hâle getiriyor. BM, çocukların korunmasının güçlendirilmesi, ağır ihlallerin önlenmesi ve insan ticareti ile istismar riskleri dahil çocukların kırılganlıklarının giderilmesi için Libya’ya destek vermeyi sürdüreceğini belirtti. Ülkenin güvenlik kurumları son dönemde uluslararası temasların da konusu oldu: Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, Trablus’ta AFRICOM Komutanıyla askerî ve güvenlik iş birliğini görüşmüştü.

Neden önemli?

Yasa değişikliği, çocukların silah altına alınmasını yalnızca yasaklamakla kalmıyor, bunu yapanlar için cezai yaptırım da getiriyor. Yaş sınırının 17’den 18’e çıkarılması, Libya mevzuatını ülkenin taraf olduğu çocuk hakları belgeleriyle aynı çizgiye taşıyor. Düzenlemenin etkisi ise uygulamaya, yani yasağın sahada denetlenmesine ve ihlallerin yargıya taşınmasına bağlı olacak.

Kaynak: BM Çocuklar ve Silahlı Çatışmalar Özel Temsilciliği (ReliefWeb) · Görsel: Maher A. A. Abdussalam, Public domain