BM İnsan Hakları Ofisi, Sudan’da ocak ile ekim 2026 arasında en az 2.230 sivilin öldürüldüğünü, bunların 1.630’dan fazlasının insansız hava aracı (İHA) saldırılarında hayatını kaybettiğini açıkladı. Ofis, gerçek kayıpların doğrulanan rakamlardan “muhtemelen daha yüksek” olduğunu belirtti.

Salı günü kamuoyuyla paylaşılan rapor, 2026’nın ilk yarısını kapsıyor ve bu dönemde en az 1.390 sivilin öldüğünü kaydediyor. Bu ölümlerin yüzde 80’inden fazlasına İHA saldırıları yol açtı. Temmuz ile ekim arasında ise 840 sivil daha hayatını kaybetti.

Rapora göre kayıpların üçte ikisinden fazlası Kordofan bölgesinde yaşandı; Kordofan’ı Darfur izledi. Ofis, ocak-haziran döneminde pazar yerlerine en az 39, sivil araçlara 20, yakıt tesislerine 17 ve sağlık tesislerine 16 İHA saldırısı düzenlendiğini belgeledi.

Raporda ayrıca 20 Ekim ile 4 Kasım arasında 11 eyalette elektrik ve yakıt tesislerine yönelik 29 İHA saldırısına dikkat çekildi. Ofis bu saldırıları yarı askerî Hızlı Destek Kuvvetleri’ne (HDK) bağladı ve saldırıların milyonlarca kişi için temel hizmetleri aksattığını bildirdi.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, bulguların Sudan’daki savaşta sivillerin “dayanılmaz” acısını bir kez daha gösterdiğini söyledi. Türk, savaşan tarafların savaş hukukunu “açıkça hiçe saymayı” sürdürdüğünü belirterek raporda belgelenen ihlallerin savaş suçu sayılabileceği uyarısında bulundu.

Arka plan

Sudan’da Nisan 2023’ten bu yana Sudan ordusu ile HDK arasında savaş sürüyor. Son haftalarda çatışmaların ağırlığı Kordofan’a kaydı: ordu, Batı ve Kuzey Kordofan’da HDK’den bazı bölgeleri geri aldığını açıkladı. Uluslararası Göç Örgütü (IOM) de bu hafta Kordofan’ın üç eyaletinden son bir yılda 382 binden fazla kişinin yerinden edildiğini duyurdu (ayrıntılar). Sudan’da çalışan uluslararası yardım kuruluşları da geçen hafta ekim ayının ilk üç haftasında İHA saldırılarında en az 300 sivilin öldüğünü bildirmişti.

Neden önemli?

Rapor, Sudan’daki savaşın sivil kayıplarında İHA’ların belirleyici hâle geldiğini rakamlarla ortaya koyuyor. Pazar yerleri, sağlık tesisleri ve enerji altyapısının hedef alınması, çatışma bölgelerinden uzaktaki milyonlarca insanın da elektrik, yakıt ve sağlık hizmetine erişimini zorlaştırıyor. BM’nin ihlallerin savaş suçu sayılabileceği uyarısı, ileride hesap sorma süreçleri için de kayıt niteliği taşıyor.

Kaynak: Middle East Monitor · Görsel: Bundesministerium für europäische und internationale Angelegenheiten, CC BY 4.0