Uluslararası Af Örgütü, Hızlı Destek Kuvvetleri’nin (HDK) Sudan’ın Kuzey Kordofan eyaletinin başkenti El Obeid’e düzenlediği insansız hava aracı (İHA) saldırılarının savaş suçu olarak soruşturulması gerektiğini açıkladı. Örgüt, haziran ile ağustos 2026 arasında kentte ve çevresinde 37 sivilin ölümüne, 10 sivilin yaralanmasına yol açan dokuz saldırıyı belgeledi.
Af Örgütü’nün 18 Kasım’da yayımlanan araştırmasına göre saldırılardan üçü yerleşim alanlarını, dördü kentin elektrik santrali, akaryakıt istasyonları ve ana çarşı gibi temel sivil altyapıyı vurdu; ikisi ise hareket halindeki araçları hedef aldı. Örgüt, saldırıların yapıldığı anda bu noktaların yakınında bir askerî hedef tespit edemediğini belirtti. Görüşülen kişiler her olayda İHA’yı saldırıdan hemen önce ya da sonra gördüklerini veya sesini duyduklarını anlattı.
Belgelenen olaylardan birinde, 10 Haziran’da Dalil mezarlığında cenaze taşıyan sivillere düzenlenen saldırıda en az beş kişi öldü, üç kişi yaralandı. Ertesi gün Al-Matar mahallesinde bir evin vurulması sonucu en az dokuz sivil hayatını kaybetti. 18 Haziran’da ana elektrik istasyonuna isabet eden saldırı kent genelinde elektrik kesintisine yol açtı; uydu görüntüleri tesiste yeni bir yanık alanı gösterdi. Haziran ve temmuzda birçok akaryakıt istasyonu da vuruldu. Sınır Tanımayan Doktorlar’ın temmuz değerlendirmesine göre kentte neredeyse çalışan akaryakıt istasyonu kalmamış, bir litre benzinin fiyatı yaklaşık 15 dolara çıkmıştı.
Af Örgütü Genel Sekreteri Agnès Callamard, belgelenen saldırıların savaş suçu olarak soruşturulması gerektiğini söyledi ve Sudan’daki çatışmanın tüm tarafların İHA’ları yalnız sivilleri öldürmek için değil, hayati hizmetleri aksatmak için de giderek daha çok kullandığı yeni bir evreye girdiğini vurguladı. Callamard, BM ile Afrika Birliği’nin Sudan’a bir koruma gücü gönderilmesi dahil somut sivil koruma önlemleri üzerinde birlikte çalışmasını istedi. Örgüt, Darfur’u kapsayan silah ambargosunun tüm ülkeye genişletilmesini ve İHA’ların da ambargo kapsamına alınmasını talep etti.
Af Örgütü, daha önce Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) HDK’ye silah, mühimmat, zırhlı personel taşıyıcı ve İHA sağladığını belgelediğini, HDK’nin BAE üzerinden gelen Çin yapımı Wing Loong II ve FeiHong-95 İHA’larını kullandığını tespit ettiğini hatırlattı. Örgütün 8 Ekim’de bulgularını ilettiği HDK, 24 Ekim’deki yanıtında sivil kayıplara yol açan saldırıların sorumluluğunu kanıt sunmadan Sudan ordusuna yükledi; ancak sivil kayıpları incelemek için bir “Uzman Soruşturma Komitesi” kurmayı düşündüğünü bildirdi.
Arka plan
El Obeid, Sudan ordusu ve müttefik güçlerin denetiminde bulunuyor. HDK kente ilk İHA saldırılarını Ekim 2025’te başlattı, Haziran 2026’da ise kente kara harekâtı hazırlığı yaptığı bildirilirken saldırıları belirgin biçimde artırdı. Bu durum, örgütün bir yıl önce El Faşir’i ele geçirdiğinde yaşanan vahşetin yinelenebileceği endişesini doğurdu. Af Örgütü, temmuz ile eylül arasında El Obeid’den 29 kişiyle görüştü, fotoğraf ve videoları, uydu görüntülerini inceledi. BM İnsan Hakları Ofisi de geçen hafta Sudan’da on ayda 2.230’dan fazla sivilin öldüğünü, çoğunun İHA saldırılarında hayatını kaybettiğini açıklamıştı.
Neden önemli?
Rapor, Sudan savaşında İHA’ların cephe hattından uzaktaki kentleri de doğrudan etkilediğini gösteriyor: elektrik, su ve yakıtın vurulması, zaten süren su ve gıda krizini derinleştiriyor. Silah ambargosunun genişletilmesi ve tedarikçi ülkelere yönelik çağrı, BM Güvenlik Konseyi’nde Sudan tartışmasının sıradaki başlıklarından biri olabilir.
Kaynak: Uluslararası Af Örgütü (ReliefWeb) · Görsel: Wadalyemen, CC BY-SA 4.0








Yorumlar
İlk yorumu siz yazın.