ABD Senatosu, Başkan Donald Trump’a Amerikan kuvvetlerini İran’la süren çatışmadan çekmesini öngören savaş yetkileri kararını perşembe günü 48’e karşı 51 oyla reddetti. Böylece Temsilciler Meclisi’nden eylülde geçen metin yasalaşma yolunda Senato engeline takıldı.

Oylanan metin, H.Con.Res. 93 numaralı ortak karar tasarısıydı. Middle East Monitor’un aktardığına göre Cumhuriyetçi Parti’den üç senatör, Susan Collins, Lisa Murkowski ve Rand Paul, partilerinin çoğunluğundan ayrılarak karar lehine oy verdi. Demokratlar arasında karşı oy kullanan tek isim Senatör John Fetterman oldu. Demokrat Senatör Chris Murphy ise oylamaya katılmadı.

Tasarı, Demokrat Temsilci Seth Moulton tarafından hazırlanmış ve eylül ayında Temsilciler Meclisi’nde 204’e karşı 220 oyla kabul edilmişti. Alt kanattaki bu farkın Senato’da tekrarlanamaması, Kongre’de savaşa karşı çıkan kanadın üst meclisteki çoğunluğu sağlayamadığını gösterdi.

Oylamadaki dağılım, iki partinin de kendi içinde tam bir birlik göstermediğini ortaya koydu. Üç Cumhuriyetçinin karar lehine, bir Demokratın ise aleyhine oy vermesi, İran savaşı konusundaki ayrılığın parti çizgisini zaman zaman aştığına işaret ediyor. Beyaz Saray’dan oylamaya ilişkin bir açıklama aktarılmadı.

Arka plan

ABD ve İsrail’in şubat ayında başlattığı savaş boyunca Kongre üyeleri, yönetimden savaşın maliyeti, stratejisi ve kayıpları hakkında daha fazla bilgi istiyor. ABD Anayasası savaş ilan etme ve bütçeyi onaylama yetkisini Kongre’ye veriyor; 1973 tarihli Savaş Yetkileri Kararı ise başkanın Kongre onayı olmadan başlattığı harekâtı 48 saat içinde bildirmesini, yetki verilmezse 60 gün içinde sonlandırmasını öngörüyor.

Oylamaya katılmayan Murphy, ekim başında Pentagon’un kendisinin Katar’daki El Udeyd Üssü’ne erişimini engellediğini söylemiş, yönetimi savaşın etkilerini Kongre’den gizlemekle suçlamıştı. Pentagon ağustosta 750’den fazla Amerikan askerinin yaralandığını açıklamıştı.

Neden önemli?

Karar Senato’dan geçseydi, Kongre’nin savaşa ilişkin yetkisini kullanma yolunda somut bir adım olacaktı. Reddedilmesiyle yürütme, İran’daki askerî harekât konusunda Kongre’den gelen en doğrudan kısıtlama girişimini atlatmış oldu.

Bununla birlikte 48’e 51 gibi dar bir fark, savaşın Washington’da tartışmalı olmayı sürdürdüğünü gösteriyor. Cumhuriyetçi saflardan gelen destek oyları, yönetimin savaş politikasına yönelik eleştirinin yalnızca muhalefetle sınırlı kalmadığını ortaya koyuyor. Kongre’nin bundan sonra bilgi talebi, bütçe ya da yeni bir karar tasarısı yoluyla baskı kurup kurmayacağı izlenecek.

Kaynak: Middle East Monitor · Görsel: Martin Falbisoner, CC BY-SA 3.0