Gazze Şeridi’nde insani yardım kuruluşlarının eğitim çalışmalarını eşgüdümleyen Eğitim Kümesi, beş vilayetteki 962 öğrenme alanını inceleyen değerlendirme raporunu yayımladı. Rapora göre bu alanlarda 581.111 öğrenci kayıtlı ve 15.709 öğretmen görev yapıyor; ancak alanların yarıdan fazlası ya “risk altında” ya da “kritik” durumda.

Değerlendirme 21 Mayıs ile 12 Ağustos 2026 arasında yapıldı. Kalıcı okul altyapısının bulunmadığı Gazze’de eğitim; geçici öğrenme alanları, topluluk girişimleri ve özel öğrenme alanları sayesinde ağır kesintilere rağmen sürüyor. Alanların çoğu tam işler durumda olduğunu ve Filistin Eğitim ve Yükseköğretim Bakanlığı’nın müfredatıyla uyumlu içerik kullandığını bildirdi. Rapor, bu yanıtların ders süresi, güvenlik ve kaynaklar hakkında sınırlı bilgi verdiğini de not ediyor.

On maddelik bir kontrol listesiyle yapılan sınıflandırmada 362 alan “iyi”, 494 alan “risk altında”, 106 alan ise “kritik” olarak belirlendi. Risk altındaki alanlar çalışmayı sürdürüyor ama çocukların güvenliği ve öğrenmesi için iyileştirme gerektiriyor. Kritik alanlar ise kısmen çalışıyor, geçici olarak kapanmış durumda ya da birkaç temel tesis ve hizmetten yoksun. Rapor bu sınıflandırmanın bina güvenliğini ölçmediğini vurguluyor.

Kapalı alanın az olması nedeniyle birçok yerde ders iki ya da üç vardiyalı yapılıyor. Rapora göre çoklu vardiya daha fazla çocuğa yer açıyor ama ders süresini kısaltabiliyor ve tesislere yük bindiriyor. İncelenen alanların yaklaşık yarısı, yerinden edilmiş çocuklardan gelen ek talep ya da bekleme listesi bildirdi. En yüksek talebin Han Yunus’ta olduğu belirtiliyor.

Çocukların okula ulaşmasının önünde güvensizlik, mesafe, ulaşım, ruhsal sıkıntı ve ev içi sorumluluklar gibi engeller bulunuyor. Güvenli içme suyu, uygun tuvalet, elektrik ve ilk yardım imkânlarındaki eksikler çocukların güvenliğini ve katılımını etkiliyor. Koruma yönlendirme mekanizmaları ve afet hazırlık önlemleri özellikle topluluk girişimlerinde her yerde bulunmuyor.

Engelli çocuklar pek çok alana kayıtlı olsa da erişilebilir tesisler, uygun tuvaletler ve uyarlanmış ders materyalleri daha az yaygın. Rapor, “kaydın tek başına anlamlı katılım göstermediğini” belirtiyor. Mobilya ve eğitim materyali sıkıntısı öğretimi kısıtlarken öğretmen eğitimi ve öğretmenlere psikososyal destek de eşit dağılmıyor; gönüllülere dayanan topluluk girişimlerinde personelin kalıcılığı ayrıca kaygı yaratıyor.

Eğitim Kümesi, 106 kritik alanın acil ihtiyaçlarının karşılanmasını, 494 risk altındaki alan için iyileştirme planı hazırlanmasını, havaya dayanıklı güvenli alanlar, öğretmen desteği, su ve tuvalet, ders materyali ile koruma hizmetlerini kapsayan ortak bir finansman paketi oluşturulmasını öneriyor. Bakanlıkla birlikte ortak bir öğrenme alanı kaydı tutulması da öneriler arasında.

Arka plan

Ekim 2023’te başlayan savaşın ardından Gazze’de kalıcı eğitim altyapısı kalmadı; eğitim geçici öğrenme alanlarında ve topluluk girişimleriyle sürdürülüyor. Bölgede 10 Ekim 2025’ten bu yana ateşkes yürürlükte olsa da İsrail saldırıları aralıklarla sürüyor. Filistin Dışişleri Bakanlığı geçen hafta yaptığı açıklamada savaş boyunca 22 binden fazla çocuğun öldüğünü açıklamıştı. Eğitim Kümesi, rapordaki bulguların kurumun 2027 planlamasına, savunuculuk çalışmalarına ve kaynak toplama çabalarına temel oluşturacağını belirtiyor.

Neden önemli?

Rapor, Gazze’de yarım milyondan fazla çocuğun eğitime bir biçimde devam ettiğini, ama bunun çoğu yerde yetersiz koşullarda gerçekleştiğini sayılarla ortaya koyuyor. Raporun ana bulgusu, kaydı korumanın tek başına yetmediği; çocukların düzenli gelebilmesi, derse katılabilmesi ve gerçekten öğrenebilmesi için güvenli alan, su, öğretmen desteği ve materyal gerektiği. Kış aylarına girilirken havaya dayanıklı alan ihtiyacı da öne çıkıyor.

Kaynak: ReliefWeb / Eğitim Kümesi · Görsel: Abedallah Alhaj, CC BY-SA 3.0 igo