Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ile BM Dünya Gıda Programı (WFP), 17 Kasım’da Cenevre ve Roma’dan yaptıkları ortak açıklamada, ciddi kaynak açıkları ile süren erişim kısıtlamalarının kış bastırırken Gazze’deki insani yardım çalışmalarını tehdit ettiği uyarısında bulundu. Kurumlara göre 1,7 milyondan fazla kişi hâlâ yerinden edilmiş durumda, 1,4 milyon kişi akut açlıkla karşı karşıya, 1,98 milyon kişinin de barınma yardımına ihtiyacı var.
İki kurum, Gazze’de gıda güvenliğinde son dönemde görülen iyileşmenin kırılgan olduğunu vurguladı. Açıklamaya göre bu iyileşme geçim kaynaklarının, pazarların ya da yerel gıda sistemlerinin toparlanmasından değil, büyük ölçüde insani yardımdan kaynaklanıyor. Sert kış koşullarının barınakları ve gıda stoklarını tahrip ederek bu kazanımları geri alabileceği belirtildi.
Açıklamada, kasım ayının başından bu yana en az 40 bin barınağın daha hasar gördüğünün ya da yıkıldığının bildirildiği kaydedildi. IOM, ortaklarıyla birlikte acil barınma yardımı dağıtmayı sürdürdüğünü, ancak stokların hızla tükendiğini duyurdu. Kurumun çadır, branda, battaniye ve barınak onarım malzemesi için 173 milyon dolara ihtiyacı var. Gazze’deki 1.700 yerinden edilmişler alanının yarısından fazlası su baskını riski taşıyan bölgelerde bulunuyor; nüfus toprakların yüzde 40’ından azına sıkışmış durumda. Alanların çoğunda barınakları ve yolları güçlendirmek için kum torbası, yüzde 40’tan fazlasında ise drenaj ve zemin iyileştirme çalışması gerekiyor. Drenaj kanalları, aydınlatma ve ortak ısınma noktaları gibi işler için 9 milyon dolar daha isteniyor.
Gıda tarafında ise nüfusun üçte ikisi aşırı düzeyde açlıkla yaşamayı sürdürüyor. WFP kaynak yetersizliği yüzünden yardımı şimdiden kıstı: sıcak yemek artık gün aşırı veriliyor, gıda kolileri ve nakit yardım da azaltıldı. Su baskınları ailelerin evdeki gıda stoklarını yok etti; kanalizasyon bulaşması gıda güvenliği ve sağlık açısından ek risk doğuruyor. Pişirme gazı ve odun az ve pahalı olduğu için birçok aile yemek pişirmek için çöp yakıyor. Nüfusun yüzde 80’i işsiz. WFP’nin Filistin genelinde 2 milyon kişiye ulaşmak için önümüzdeki altı ayda 436 milyon dolarlık açığı var. Son Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırması (IPC) değerlendirmesine göre yardım sürdürülmezse 2026 sonuna kadar 1,9 milyon kişi, yani Gazze nüfusunun yüzde 90’ı akut gıda güvensizliğiyle karşılaşabilir.
IOM Bölgesel Kriz Koordinatörü Karl Baker, “Gazze’deki yerinden edilmiş ailelerin bu kışı geçirmek için temel şeylere ihtiyacı var: su almayan bir barınak, çocukları koruyacak battaniye ve giysi, sıcak yemek pişirecek yakıt” dedi. WFP Filistin Ülke Direktörü Shaun Hughes ise ailelerin “çok uzun bir kışın ilk uykusuz gecelerini” yaşadığını söyledi; insani müdahaleyi büyütmek için hemen destek gelmezse durumun yalnız bir barınma krizi değil, daha derin bir gıda güvenliği krizi hâline gelebileceği uyarısında bulundu.
Kurumlara göre Kerem Şalom (Kerem Ebu Salim), Gazze’ye insani ve ticari mal girişi için yetkilendirilmiş tek kapı olmayı sürdürüyor; bu da taşıma süresini ve maliyeti artırıyor. Ana kuzey-güney güzergâhındaki kısıtlamalar güçlüğü büyütüyor. Su pompası, yedek parça, ısıtıcı, yakıt, motor yağı, iş makinesi ve odun gibi kış çalışmaları için gerekli malzemeler gecikmeyle ya da giriş kısıtlamasıyla karşılaşıyor.
Arka plan
Gazze’de Ekim 2025’ten bu yana ateşkes yürürlükte, ancak kış koşulları insani tabloyu ağırlaştırıyor. Gazze’deki Sağlık Bakanlığı 13 Kasım’da dokuz aylık bir bebeğin soğuktan öldüğünü ve bunun bu kışın ilk vakası olduğunu duyurmuştu. BM kurumları ile yardım kuruluşlarını bir araya getiren Filistin İnsani Yardım Ülke Ekibi de son yağmur fırtınasının yol açtığı yıkımın “önlenebilir” olduğunu belirtmişti. Avustralya, Kanada, İtalya ve Birleşik Krallık dışişleri bakanları ise 16 Kasım’da 150 bin çadırın sınırda bekletildiğini belirterek kapıların açılmasını istemişti.
Neden önemli?
Açıklama, Gazze’deki iki temel ihtiyacı, barınma ve gıdayı aynı anda yürüten iki BM kurumunun kışın başında kaynaklarının tükenmekte olduğunu rakamlarıyla ortaya koyuyor. Kurumların vurguladığı nokta, bugüne kadar sağlanan iyileşmenin yardıma bağlı olduğu: yardım azalırsa ya da malzeme tek kapıdan yeterince geçemezse açlık göstergeleri yeniden kötüleşebilir. Toplamda 600 milyon doları aşan finansman çağrısı ile erişim talebi, bağışçı ülkelerin ve İsrail’in önümüzdeki haftalarda atacağı adımları kışın nasıl geçeceğinin belirleyicisi hâline getiriyor.
Kaynak: IOM ve WFP ortak açıklaması (ReliefWeb) · Görsel: Hla.bashbash, CC BY-SA 4.0








Yorumlar
İlk yorumu siz yazın.