Irak’ta devlete ait Petrol Boru Hatları Şirketi’nin Genel Müdürü Ali Abdülkerim el-Musevi, Babil vilayetindeki Cürf en-Nasr’da yürütülen petrol kaçakçılığı soruşturması kapsamında 19 Kasım Perşembe günü gözaltına alındı.

Middle East Monitor’ın Irak resmî haber ajansı INA’ya dayanarak aktardığına göre, üst düzey bir kaynak Musevi’nin Cürf en-Nasr’daki kaçakçılık faaliyetleri hakkında yargı makamlarına ifade verdikten sonra gözaltına alındığını söyledi. Eski adı Cürf es-Sahr olan bölgedeki soruşturmaya ilişkin kaynak, Musevi’ye yöneltilen suçlamaların ayrıntısını vermedi ve resmî bir iddianame hazırlanıp hazırlanmadığını açıklamadı.

Gözaltı, giderek genişleyen bir soruşturmanın son halkası. Başbakan Ali ez-Zeydi, cumartesi günü yapılan olağanüstü güvenlik toplantısının ardından dokuz güvenlik ve idari yetkiliyi görevden almış, kaçakçılıkla bağlantılı şüphelilerin yargıya sevk edilmesini istemişti. Görevden alınanlar arasında Babil emniyet müdürü, Haşdi Şabi’nin (Halk Seferberlik Güçleri) vilayet komutanı, İçişleri Bakanlığı’na bağlı 6. Enerji Polisi Tugayı komutanı ve Petrol Boru Hatları Şirketi’nin müdürü bulunuyordu.

Silahlı Kuvvetler Sözcüsü Sabah en-Numan, hükümet soruşturmasının petrol kaçakçılığına ilişkin istihbarat raporlarını doğruladığını, izinsiz rafineri tesisleri ve boru hatlarına müdahale edildiğine dair kanıtlar bulunduğunu açıkladı. Pazartesi günü bir meclis komisyonu üyesi de soruşturmacıların iddiaları destekleyen belgeleri, fotoğrafları ve İHA görüntülerini incelediğini söylemişti. Bölgede varlığını sürdüren silahlı grup Ketaib Hizbullah ise kaçakçılıkla ilgisi olduğunu reddederek tesislerin askerî araçlara yakıt sağlamak için kullanıldığını savundu. Irak’ın Güvenlik Sektörü Reformu Yüksek Komitesi çarşamba günü bölgeyi kontrol eden güvenlik güçlerinin değiştirilmesine ve bölgeden geçen bir petrol boru hattının korunmasının Enerji Polisi’ne verilmesine karar verdi.

Arka plan

Cürf en-Nasr, Irak güçleri ve Haşdi Şabi grupları tarafından 2014’te IŞİD’den geri alınmıştı. Bölge o tarihten bu yana sıkı güvenlik altında tutuluyor; başta Ketaib Hizbullah olmak üzere silahlı gruplar burada etkisini koruyor ve yerinden edilen pek çok sakin hâlâ evine dönmeyi bekliyor. Ketaib Hizbullah bu hafta Başbakan Zeydi’nin bölgeden çekilmesi için verdiği süreyi reddetmişti.

Neden önemli?

Devletin boru hattı şirketinin başındaki ismin gözaltına alınması, soruşturmanın yalnız sahadaki güvenlik yetkilileriyle sınırlı kalmadığını, petrol kaçakçılığının kamu kurumlarının içine uzanıp uzanmadığının da araştırıldığını gösteriyor. Cürf en-Nasr aynı zamanda Bağdat hükümeti ile İran’a yakın silahlı gruplar arasındaki güç dengesinin sınandığı bir yer; güvenlik güçlerinin değiştirilmesi kararı bu dengede önemli bir adım olabilir.

Kaynak: Middle East Monitor (INA'ya dayanarak) · Görsel: Department of Defense. American Forces Information Service. Defense Visual Information Cen, Public domain