İsrail’in kamu yayıncısı KAN’ın çarşamba gecesi yayımladığı bir soruşturma, Başbakan Binyamin Netanyahu ile partisi Likud’un 27 Ekim seçimlerinden önce, sonuçları manipüle ettikleri gerekçesiyle İsrail’in Arap vatandaşlarını suçlamaya yönelik bir plan hazırladığını öne sürdü. Netanyahu’nun ofisi, ofis yetkililerinin böyle bir işi yönettiği iddialarını reddetti.

Middle East Monitor’ın aktardığına göre soruşturma, planın Başbakanlık Ofisi’nden başlayıp sandık başlarında görevlendirilen binlerce Likud temsilcisine kadar uzanan düzenli bir yapı içinde hazırlandığını ileri sürüyor. KAN’a göre parti, olası bir seçim yenilgisine karşı oylamadan haftalar önce bir kampanya başlattı ve böyle bir sonucun sorumluluğunu Arap seçmenlere yüklemeyi amaçladı.

Soruşturmaya göre “Araplar seçimi çaldı” kampanyası, Arap vatandaşları hedef alan ilk girişim de değildi. Likud’un seçim günü, Arap seçmenlere oy karşılığında para ve alışveriş kuponu verildiği iddiasıyla yaklaşık 1.280 şikâyette bulunduğu belirtildi. Programda, Negev’in güneyindeki Rahat kentinde seçimi etkilemek ve para dağıtmak şüphesiyle sorguya çağrılan sakinlerin tanıklıklarına da yer verildi. Sorgulananlardan biri, polisin kendisine neden Birleşik Arap Listesi’ne oy vermek istediğini sorduğunu, para dağıtmakla şüphelenildiğini söylediğini anlattı; kendisi iddialardan haberi olmadığını belirtti.

Oy satın alma ve seçime hile karıştırma iddiaları İsrail’de siyasi ve hukuki tartışmaya yol açtı. Ancak Merkez Seçim Kurulu, nihai sonuçları etkileyen bir usulsüzlüğe dair herhangi bir kanıt açıklamadı.

Arka plan

27 Ekim’deki genel seçimde 120 sandalyeli Knesset’te Netanyahu’nun bloku 53, Gadi Eisenkot’un önderliğindeki muhalefet bloku 48, Arap partileri ise 19 sandalye kazandı. Eisenkot daha fazla milletvekilinin desteğini alarak 8 Kasım’da hükümeti kurmakla görevlendirildi. Merkez Seçim Kurulu’na göre Arap seçmenlerde katılım yüzde 80’e ulaştı; genel katılım yüzde 77,7 ile 1999’dan bu yana en yüksek düzeyde gerçekleşti. Araplar, İsrail’in 10 milyonu aşan nüfusunun yüzde 21’ini oluşturuyor. Eisenkot geçen hafta Netanyahu’yu demokrasi için “somut, doğrudan ve yakın bir tehdit” olarak nitelendirmiş, seçim gününün soruşturulacağını söylemişti (ayrıntılar).

Neden önemli?

Soruşturma, yeni hükümetin kurulma sürecinde seçim gününe ilişkin tartışmayı yeniden alevlendirebilir. Arap seçmenlerin katılımı 1999’dan bu yana en yüksek genel katılımın yaşandığı bir seçimde yüzde 80’e ulaşmışken, onları hileyle suçlayan bir kampanyanın önceden planlandığı iddiası, Arap vatandaşlarla devlet kurumları arasındaki güveni de doğrudan ilgilendiriyor. Netanyahu ayrıca yolsuzluk suçlamalarıyla yargılanıyor; mahkûm olması halinde hapis cezası alabilir. Uluslararası Ceza Mahkemesi de 2023’ten bu yana Gazze’de işlendiği öne sürülen savaş suçları nedeniyle 2024’ten beri onun hakkında yakalama kararı bulunduruyor.

Kaynak: Middle East Monitor · Görsel: David Shankbone, CC BY 3.0