Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier ile Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani, cuma günü Berlin’de yaptıkları görüşmede Ortadoğu için “yeni bir bölgesel güvenlik mimarisi” önerilerini ele aldı. Görüşmenin gündeminde İran’ı içeren çatışmayı sona erdirme çabaları ve Hürmüz Boğazı’ndaki durum vardı.

Middle East Monitor’ün aktardığına göre Steinmeier, Katar Emiri’ni Berlin’deki Villa Borsig’de askerî törenle karşıladı. İki lider önce baş başa görüştü, ardından heyetler arası görüşmeye geçildi. Görüşmenin ardından ortak bir açıklama yayımlandı.

Ortak açıklamada iki devlet başkanının Ortadoğu’daki durumu değerlendirdiği belirtildi. Açıklamaya göre Steinmeier, Katar’ın İran’ın “haksız saldırıları” karşısında Almanya’nın dayanışmasını dile getirdi. Liderlerin çatışmayı sona erdirmenin ve Hürmüz Boğazı’ndaki ablukayı kaldırmanın yollarını konuştuğu, ayrıca diyalog, güven artırıcı adımlar ve bölge için yeni bir güvenlik mimarisi konusunda orta ve uzun vadeli olasılıkları ele aldığı kaydedildi.

Steinmeier görüşmede “Ortadoğu Güvenlik ve İşbirliği Konferansı” fikrini Katar Emiri’ne sundu. Açıklamaya göre iki taraf bu öneri üzerinde görüş alışverişini sürdürme konusunda anlaştı. Şeyh Temim de Steinmeier’i, öneriyi bölgedeki diğer ilgili taraflarla tartışmak üzere 5-6 Aralık’ta Katar’da düzenlenecek Doha Forumu’na davet etti.

Liderler iki ülke arasındaki ortaklığı güçlendirme kararlılığını da yineledi. Ortak açıklamada “Katar ve Almanya’yı ortak ekonomik ve güvenlik çıkarları, uluslararası hukuka ve çatışmaların barışçıl yoldan çözümüne bağlılıkları birleştiriyor” denildi.

Arka plan

Bu ziyaret, bir Katar emirinin 2010’dan bu yana Almanya’ya yaptığı ilk ziyaret oldu. 2010’daki ziyareti Şeyh Temim’in babası, merhum Şeyh Hamed bin Halife Al Sani gerçekleştirmişti. Katar, ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaş sürecinde İran saldırılarının hedef aldığı Körfez ülkeleri arasında yer aldı; Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği ise savaşın en çok tartışılan sonuçlarından biri oldu.

Steinmeier’in önerdiği konferansın içeriğine ve hangi ülkeleri kapsayacağına ilişkin ayrıntı açıklanmadı.

Neden önemli?

Avrupa, İran çatışması ve Hürmüz’deki abluka nedeniyle enerji ve ticaret yollarında doğrudan etkilenen taraflardan biri. Almanya’nın arabulucu rolüyle öne çıkan Katar’la bölgesel bir güvenlik çerçevesi üzerinde çalışmaya başlaması, savaş sonrası düzen tartışmasında Avrupa’nın daha görünür bir rol aramaya başladığını gösteriyor. Önerinin Doha Forumu’nda bölge ülkelerinden nasıl karşılık bulacağı, girişimin somut bir sürece dönüşüp dönüşmeyeceğini belirleyecek.

Kaynak: Middle East Monitor · Görsel: Lukas Beck, CC BY 4.0