Türkiye ile Katar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani’nin cuma günü İstanbul’da yaptığı görüşmelerin ardından ticaret, eğitim, diplomasi ve savunma alanlarında beş belge imzaladı. İki lider, ülkeleri arasındaki karşılıklı savunma anlaşmasına bizzat imza attı.
İmza töreni, Türkiye-Katar Yüksek Stratejik Komitesi’nin 12. toplantısı kapsamında Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde düzenlendi. Tören, liderlerin baş başa görüşmesinin ve heyetler arası toplantının ardından yapıldı.
Erdoğan, Katar Emiri’ni Dolmabahçe’de resmî törenle karşıladı. İki lider heyetlerini birbirine tanıttıktan sonra baş başa görüşmeye geçti. Bu görüşmede Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Millî İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın da yer aldı.
Hangi belgeler imzalandı?
Törende imzalanan belgeler şöyle:
- Karşılıklı savunma anlaşması: Erdoğan ile Şeyh Temim tarafından imzalandı.
- Barış, uzlaşı ve çatışma çözümü alanında iş birliği mutabakat zaptı: Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani imzaladı.
- Ortak bildiri: İki bakan, komitenin 12. toplantısının sonuç bildirisine de imza attı.
- Tüketicinin korunması, piyasa gözetimi ve denetimi mutabakat zaptı: Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Katar Ticaret ve Sanayi Bakanı Şeyh Faysal bin Sani bin Faysal Al Sani imzaladı.
- Eğitimde iş birliği anlaşması: Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ile Katar Devlet Bakanı Muhammed bin Abdulaziz el-Huleyfi imzaladı.
Anlaşmaların içeriğine, özellikle savunma anlaşmasının hangi yükümlülükleri getirdiğine ilişkin ayrıntı paylaşılmadı. Metinlerin yürürlüğe girmesi için izlenecek süreç hakkında da açıklama yapılmadı.
Arka plan
Yüksek Stratejik Komite, iki ülke arasındaki en üst düzey danışma düzeneği; İstanbul’daki toplantı bu düzeneğin on ikincisi oldu. Toplantı, Ankara’nın Körfez ülkeleriyle savunma iş birliğini genişlettiği bir döneme denk geldi. Türkiye’nin Suudi Arabistan’la savunma sanayisinde ortak üretimi genişletmeye hazırlandığı da aynı gün gündemdeydi.
Körfez, İran ile ABD arasındaki savaşın doğrudan etkilediği bölgelerin başında geliyor. Ekim ayında Katar açıklarında seyreden bir tanker saldırıya uğramış, eylül ayında ise Husi saldırılarının artması üzerine Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan ortak savunma paktı çerçevesinde acil toplantı kararı almıştı.
Neden önemli?
Karşılıklı savunma anlaşmasının bakanlar düzeyinde değil doğrudan iki devlet başkanı tarafından imzalanması, belgeye verilen siyasi ağırlığı gösteriyor. Körfez’de deniz ticaretinin saldırılara hedef olduğu bir dönemde Doha’nın güvenlik ortaklıklarını çeşitlendirmesi, Ankara’nın da bölgedeki askerî ve diplomatik rolünü pekiştirmesi anlamına geliyor.
Barış ve çatışma çözümü alanındaki mutabakat zaptı da dikkat çekici: iki ülke de bölgedeki krizlerde arabuluculuk üstlenen aktörler arasında. Bu belge, iki başkentin arabuluculuk çalışmalarını daha eşgüdümlü yürütmesinin önünü açabilir. Anlaşmaların somut etkisi ise metinler ve uygulama takvimi açıklandığında netleşecek.
Kaynak: Middle East Monitor · Görsel: Diego Delso, CC BY-SA 4.0
İlk yorum yapan siz olun