Ürdün, gelecek perşembe Lut Gölü kıyısında düzenlenecek Ürdün-AB Yatırım Konferansı 2026’da 450 megavatlık Mucib Pompalı Depolama Hidroelektrik Santrali ile 200 megavatlık güneş ve batarya depolama projesini uluslararası yatırımcılara sunacak. Ürdün resmî haber ajansı Petra’nın aktardığına göre konferansta ulaştırmadan suya uzanan alanlarda toplam 15 milyar doları aşan yatırım fırsatı tanıtılacak.

Kral II. Abdullah’ın himayesinde 19 Kasım’da Kral Hüseyin bin Talal Kongre Merkezi’nde yapılacak konferansa Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in de katılması bekleniyor. Petra’ya göre etkinlik, Ürdünlü, Avrupalı ve uluslararası şirketlerin yanı sıra finans ve kalkınma kuruluşlarından 700’den fazla yönetici, yatırımcı ve politika yapıcıyı bir araya getirecek. Yatırımcılar projeleri, finansman ve düzenleme koşullarını ilgili kurumlarla doğrudan görüşebilecek.

Mucib santrali: Yedi saatlik depolama

Kamu-özel iş birliği modeliyle geliştirilecek Mucib tesisi, 450 megavat kapasite ve yedi saatlik enerji depolama sunacak. Mevcut Mucib Barajı’nın yakınında kurulacak santral, iki rezervuar arasında suyu basınçlı borularla dolaştıran kapalı devre bir sistemle çalışacak; her biri 225 megavatlık iki tersinir pompa-türbin ünitesi kullanılacak. Tesisin, yenilenebilir kaynaklardan gelen fazla elektriği depolayıp akşam saatlerindeki yoğun talepte şebekeye vermesi, şebekeyi dengelemesi ve ithal yakıta bağımlılığı azaltması hedefleniyor. Proje Yap-İşlet-Devret (BOOT) modeliyle yapılacak.

Konferansta tanıtılacak ikinci enerji projesi, 200 megavatlık güneş santralini dört saatlik, 100 megavatlık batarya depolama sistemiyle birleştiriyor. Yap-Sahip Ol-İşlet (BOO) modeliyle yürütülecek projede elektriğin ana alıcısı Ulusal Elektrik Enerjisi Şirketi (NEPCO) olacak. Enerji portföyünde ayrıca 100 megavatlık bir rüzgâr santrali önerisi de yer alıyor.

Enerji dışındaki fırsatlar arasında ulusal yük demiryolu, Akabe-Maan kuru limanı, Madune lojistik merkezi, Cabir sınır kapısının geliştirilmesi, hafif raylı sistem, okul ve sanayi bölgelerinde yağmur suyu toplama ile yenidoğan kuvözü üretim tesisi bulunuyor. Petra’ya göre demiryolunun ikinci aşaması Maan’dan Müdevvere ve Cabir’e, ardından Zerka, İrbid ile Suudi Arabistan ve Irak sınırlarına uzanacak. Akabe-Maan kuru limanının inşaatının 2027-2028’de yapılması, karayolu işletmesinin 2029’da, demiryolu hizmetinin 2031’de başlaması planlanıyor.

Arka plan

Petra’ya göre Mucib projesinin amaçlarından biri Ürdün’ün ithal yakıta bağımlılığını azaltmak; bölgedeki savaş ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim, enerji arzının güvenliğini bölge ülkeleri için daha da önemli hâle getirdi. Avrupa Birliği’nin bölge ülkeleriyle temasları da sürüyor; AB Komiseri Brunner kısa süre önce Mısır Dışişleri Bakanı Abdulati’yle mülteci desteğini görüşmüştü. Ürdün ise güvenlik alanında komşularıyla temaslarını sürdürüyor; Ürdün Kralı daha önce Lübnan Genelkurmay Başkanı’yla bölgesel güvenliği ele almıştı.

Neden önemli?

Pompalı depolama santrali, güneş ve rüzgâr elektriğini gece saatlerine taşıyarak Ürdün’ün yenilenebilir enerjiden daha fazla yararlanmasını sağlayabilir. Konferans, savaşın gölgesindeki bölgede Avrupa sermayesinin Ürdün altyapısına ne ölçüde ilgi göstereceğinin de ilk somut sınavı olacak. Demiryolu ve kuru liman projeleri hayata geçerse Ürdün, Körfez ile Levant arasındaki ticaret koridorunda daha güçlü bir lojistik merkez konumuna gelebilir.

Kaynak: Petra, Petra, Petra · Görsel: Daniel Case, CC BY-SA 3.0