ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’a karşı yeni askerî operasyonlara ihtiyaç olmadığını söyledi. Rubio, Başkan Donald Trump’ın savaşın askerî açıdan fiilen sona erdiği yönündeki sözlerini yineledi ve Washington’un asıl hedefinin İran’ın hiçbir zaman nükleer silah edinmemesi olduğunu vurguladı.

Katar Haber Ajansı (QNA) Washington çıkışlı haberinde, Rubio’nun bu değerlendirmeleri muhafazakâr hukukçuların çatı kuruluşu Federalist Society’de yaptığı konuşmada dile getirdiğini aktardı. Bakan, İran’ın nükleer silaha ulaşmasının engellenmesini savaşta “zaferin ölçüsü” olarak tanımladı.

Rubio konuşmasında savaşın ekonomik bedelini de kabul etti. ABD’de yükselen akaryakıt fiyatlarına ve çatışmanın dünya ekonomisine etkisine değinen Bakan, buna rağmen Trump’ın İran meselesini gelecekteki bir yönetime bırakmak yerine “İran’ın nükleer programının oluşturduğu tehdit” ile şimdi ilgilenmeyi seçtiğini söyledi. Rubio’ya göre Başkan bu kararı, savaşın yol açtığı ekonomik sıkıntının farkında olarak verdi.

Açıklama, Trump’ın bir gün önce İran’la bir anlaşmaya artık ihtiyaç duymadıklarını söylemesinin ardından geldi. Rubio’nun sözleri, Washington’da askerî seçeneğin şimdilik geri plana itildiği, buna karşılık nükleer dosyanın ana başlık olarak kaldığı bir tabloya işaret ediyor. İran tarafından Rubio’nun konuşmasına doğrudan bir yanıt, haberin hazırlandığı sırada kaynaklara yansımamıştı.

Arka plan

ABD ile İran arasındaki savaş, Körfez’de ve Hürmüz Boğazı çevresinde gerilimi canlı tutmayı sürdürüyor. Trump son açıklamasında İran’la anlaşmaya ihtiyaçları kalmadığını, paraların da boğazların da kendi kontrollerinde olduğunu öne sürmüştü. Aynı günlerde ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın Bahreyn’deki bir ABD radarını vurduğu iddiasını yalanlamış, iki insansız hava aracının düşürüldüğünü açıklamıştı.

Rubio daha önce, temmuz ayında yaptığı bir açıklamada ABD’nin İran’la müzakereye hâlâ açık olduğunu, ancak Tahran’ın görüşmeler konusunda ciddi olmadığını söylemişti. İran ise Washington’dan diplomasi için önce saldırıları koşulsuz sona erdirmesini istiyor.

Neden önemli?

Dışişleri Bakanı’nın “yeni askerî harekâta gerek yok” demesi, ABD yönetiminin savaşı askerî açıdan tamamlanmış saydığını resmî düzeyde teyit ediyor. Bu, kısa vadede yeni bir ABD saldırı dalgası beklentisini azaltabilir; ancak Rubio’nun nükleer silah konusundaki kesin tutumu, meselenin kapanmadığını da gösteriyor. Bakanın akaryakıt fiyatlarını açıkça anması ise savaşın ABD iç politikasında ekonomik bir yük olarak tartışıldığını ortaya koyuyor. Bölge ülkeleri ve enerji piyasaları açısından asıl soru, askerî operasyonların durmasının Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin normale dönmesine yol açıp açmayacağı.

Kaynak: QNA · Görsel: U.S. Department of State, Public domain