Liberman, Knesset Dışişleri ve Savunma Komisyonu Başkanlığını Pazartesi Devralıyor

İsrail’de Yisrael Beiteinu partisinin lideri Avigdor Liberman, 16 Kasım Pazartesi günü Knesset Dışişleri ve Savunma Komisyonu başkanlığını resmen devralacağını açıkladı. Liberman bu adımı, yeni bir hükümetin kurulmasına giden yolda “ilk adım” olarak tanımladı.

Liberman cuma günü X hesabından yaptığı paylaşımda, “Bu, İsrail’i yeni bir döneme taşıyacak, istikrarlı bir koalisyon çoğunluğuna sahip iyi bir hükümetin kurulmasına doğru atılan ilk adımdır” ifadesini kullandı. Komisyonun güvenlik kurumlarını denetlediğini hatırlatan Liberman, bu organın “siyasi amaçlarla girişilen askerî eylemlere karşı bir güvence” işlevi gördüğünü vurguladı.

Açıklama, 27 Ekim’deki genel seçimlerin ardından süren hükümet kurma çalışmaları sırasında geldi. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog pazar günü hükümeti kurma görevini Gadi Eisenkot’a verdi. Eisenkot, 67 milletvekilinin tavsiyesini alırken Başbakan Binyamin Netanyahu 46 milletvekilinin desteğinde kaldı; yedi milletvekili ise kimseyi önermedi. Eisenkot’un güvenoyu alabilmesi için 120 sandalyeli Knesset’te en az 61 milletvekilinin desteğine ihtiyacı var.

Arap partileri ve Liberman’ın şartı

Son seçimde Arap partileri toplam 19 sandalye kazandı: Ortak Liste 11, Ra’am sekiz milletvekili çıkardı. Bu tablo, söz konusu partilerin tutumunu hükümet görüşmelerinde belirleyici kılıyor. Ancak Liberman, bir azınlık hükümetini ya da Arap partilerinin desteğine dayanan bir hükümeti desteklemeyeceğini açıkladı. Buna karşılık ultra-Ortodoks partilerle görüşmeye açık olduğu sinyalini verdi.

Netanyahu’nun bloğundan Liberman’ın açıklamasına ilişkin bir yanıt kaynakta yer almıyor.

Arka plan

İsrail 27 Ekim’de gergin bir bekleyişin gölgesinde sandık başına gitmişti. Seçim öncesinde emekli general Eisenkot “birlik” sözü verirken Netanyahu İran tehdidini öne çıkarmıştı. Muhalefet lideri Yair Lapid de eylül sonunda Netanyahu’yu “korku tellallığı” yapmakla suçlamıştı. Bölge ülkeleri ise sonucun etkilerinin İsrail sınırlarının ötesine uzanacağı düşüncesiyle seçimi yakından izlemişti.

Neden önemli?

Dışişleri ve Savunma Komisyonu, güvenlik kurumlarının parlamento adına denetlendiği organ. Liberman’ın başkanlığı devralması, yeni hükümet henüz kurulmadan güvenlik politikası üzerindeki parlamento denetiminin Netanyahu’ya muhalif bir ismin eline geçmesi anlamına geliyor. Öte yandan Liberman’ın Arap partilerine dayalı bir hükümeti reddetmesi, Eisenkot’un 61 sandalyeye ulaşma hesabını zorlaştırıyor: 67 tavsiyeye karşın çoğunluğun hangi partilerle kurulacağı belirsiz. Gazze, Lübnan, Suriye ve İran dosyalarındaki askerî kararların kimin denetiminde alınacağı, bu pazarlığın sonucuna bağlı.

Kaynak: Middle East Monitor · Görsel: Itzhak Harari, CC BY-SA 4.0