ABD Başkanı Donald Trump, 19 Kasım’da Çin’in Şenzhen kentinde Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le yapacağı üçlü zirvede İran’ı ilgilendiren savaşın da ele alınacağını söyledi. Aynı gün ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Bahreynli mevkidaşıyla yaptığı telefon görüşmesinde İran’ın Bahreyn’e yönelik saldırılarını kınadı.

Katar Haber Ajansı’nın (QNA) Washington kaynaklı haberine göre Trump, Asya turuna çıkarken 16 Kasım Pazartesi günü gazetecilere zirvede görüşmeyi düşündüğü konulardan söz etti. Ajansın aktardığına göre üç lider nükleer silahsızlanmayı, İran’ı ilgilendiren savaşı, Ukrayna’daki durumu, ayrıca ekonomi ve ticaret başlıklarını ele alacak.

Çin-Rusya-ABD zirvesi, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) forumu zirvesi sırasında düzenlenecek. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning toplantıya ilişkin açıklamasında, üç devlet başkanının dünya barışının korunması ve büyük ülkeler arasındaki ilişkilerde stratejik istikrarın sağlanması konusunda derinlemesine görüş alışverişinde bulunacağını belirtti. Mao, zirvenin “çığır açıcı bir önem” taşıdığını söyledi.

Rubio’dan Bahreyn’e güvenlik güvencesi

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcülüğü’nün 16 Kasım tarihli açıklamasına göre Rubio, Bahreyn Dışişleri Bakanı Abdullatif bin Raşid ez-Zeyani ile telefonda görüştü. Rubio görüşmede İran’ın Bahreyn’e yönelik saldırılarını kınadı ve ABD’nin Bahreyn’in ve bütün Körfez ortaklarının güvenliğine bağlılığını yineledi.

Açıklamada, iki bakanın ABD ile Bahreyn arasındaki köklü stratejik ortaklığı da teyit ettiği belirtildi. Bu ortaklığın, Bahreyn’in “NATO Dışı Başlıca Müttefik” statüsüne ve Kapsamlı Güvenlik Entegrasyonu ve Refah Anlaşması’na (C-SIPA) dayandığı kaydedildi.

Arka plan

Bahreyn Savunma Kuvvetleri 15 Kasım’da İran kaynaklı bir dizi hava saldırısının hava savunma sistemlerince önlendiğini açıklamış, aynı gün İçişleri Bakanlığı halkı en yakın güvenli yere sığınmaya çağırmıştı. İran Devrim Muhafızları ise Bahreyn’deki Riffa üssünde bulunan bir ABD radarını vurduğunu öne sürmüştü.

Rubio 14 Kasım’da İran’a karşı yeni askerî operasyonlara ihtiyaç olmadığını söylemiş, Trump’ın savaşın askerî açıdan fiilen sona erdiği yönündeki sözlerini yinelemişti.

Neden önemli?

İran’ı ilgilendiren savaşın Washington, Pekin ve Moskova’nın liderlerini bir araya getiren bir zirvenin gündemine girmesi, konunun artık yalnız bölgesel bir başlık olarak ele alınmadığını gösteriyor. Zirveden nasıl bir sonuç çıkacağına ilişkin ise şimdilik bir bilgi yok; QNA yalnızca ele alınacak başlıkları aktardı.

Rubio’nun Bahreyn’e verdiği güvence de aynı tabloya işaret ediyor: Washington bir yandan Körfez’deki ortaklarına güvenlik taahhüdünü yineliyor, öte yandan İran dosyasını büyük güçlerle masaya getirmeye hazırlanıyor.

Kaynak: QNA (Katar Haber Ajansı), ABD Dışişleri Bakanlığı · Görsel: Fumikas Sagisavas, CC0