Tunus Dışişleri Bakanı Muhammed Ali Nafti, ülkesinden kendi isteğiyle menşe ülkelerine dönen düzensiz göçmen sayısının 2021’deki 976 kişiden 2026 ekim ayı itibarıyla 27.342 kişiye çıktığını açıkladı.

Nafti, 17 Kasım Salı günü parlamentonun ortak genel kurul oturumunda yaptığı konuşmada bu rakama İçişleri Bakanlığı’nın ayrıca yürüttüğü bireysel dönüşlerin dahil olmadığını belirtti. Bakan, gönüllü geri dönüş programının 2026’nın ilk aylarında yavaşladığını kabul etti ve bunu göçmen sayısındaki düşüşe ve menşe ülkelerle eşgüdümde yaşanan güçlüklere bağladı. Transit izinlerinin geç verilmesi ve diğer idari şartlar da süreci etkileyen engeller arasında sayıldı.

Nafti’ye göre Tunus makamları bilgilendirme kampanyalarını yoğunlaştırdı, gönüllü dönüş işlemlerini hızlandırdı, seyahat belgelerinin çıkarılmasını kolaylaştırdı ve dönen göçmenler için mali yardım sağlamaya çalıştı. Bakan, Tunus’un göç politikasının düzensiz göçle mücadele ile yasal göç yollarının teşvik edilmesi ve hareketliliğin kolaylaştırılması arasında denge kurmayı amaçladığını söyledi.

Bakan, Tunus’un başlıca ekonomik ortakları ve ülkeden yola çıkan göçmenlerin ana varış noktaları olan Avrupa ülkeleriyle iş birliğine dikkat çekti. Düzensiz göçün işsizlik, yoksulluk, dışlanma ve sınırlı kalkınma olanakları gibi temel nedenlerine yönelik önlemlerle ele alınması gerektiği görüşünü yineledi; göçmenlerin hak ve onurunun korunmasının ve insan ticaretiyle mücadelenin önemini vurguladı.

Nafti, Tunus’un göç yönetimini güçlendirmek için İtalya, İsviçre ve Danimarka dahil uluslararası ortaklardan ek mali destek istediğini açıkladı. Bakana göre önerilen yardım, altyapı geliştirmeye ve ülkenin farklı bölgelerindeki polis ile deniz muhafaza birimlerine güvenlik ekipmanı sağlanmasına kullanılacak.

Arka plan

Tunus, Sahra altı Afrika’dan Avrupa’ya ulaşmaya çalışan göçmenlerin başlıca geçiş ülkelerinden biri. Eylül ayında yayımlanan bir haberde, Tunus’taki bazı göçmenlerin yerel yetkililerin artan baskısı altında ülkelerine dönmeye yöneldiği aktarılmıştı.

Neden önemli?

Dört yılda yaklaşık 28 kat artan gönüllü dönüş sayısı, Tunus’un Avrupa ile göç iş birliğinde geri dönüşleri öne çıkardığını gösteriyor. Ek destek talebinin güvenlik ekipmanını da kapsaması, Tunus’un sınır ve deniz denetimini Avrupalı ortakların finansmanıyla güçlendirmeyi sürdürmek istediğine işaret ediyor. Göçmenlerin hakları ise bu politikanın tartışılan yönü olmaya devam ediyor.

Kaynak: Middle East Monitor · Görsel: Emna Mizouni, CC BY-SA 4.0