Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan eş-Şeybani ile salı günü Ankara’da düzenlediği ortak basın toplantısında İsrail’e komşu ülkelere zarar veren politikalarından vazgeçme çağrısı yaptı. Şeybani ise Türkiye’yi bölgesel istikrarın “vazgeçilmez ortağı” olarak nitelendirdi.
Fidan, İsrail’in güvenliğini komşularına zarar vererek sağlayamayacağını artık anlaması gerektiğini söyledi. “Bir ülkenin güvenliği komşularının istikrarsızlığı üzerine kurulamaz” diyen Fidan, İsrail’in bölgeyi ve Suriye’yi istikrarsızlaştırmaya yönelik eylemlerinin sürdüğünü, bunun Türkiye ve bölge ülkelerinin kurmaya çalıştığı güvenlik ve bağlantı yapısını tehdit ettiğini belirtti. Fidan, İsrail’in Güney Suriye’ye saldırılarına son vermesi ve 1974 Ayrılma Anlaşması temelinde bir güvenlik düzenlemesi kurulması gerektiğini vurguladı.
Şeybani de İsrail’in Suriye’ye saldırılarını ve egemenlik ihlallerini kesin bir dille reddederek ülkesinin 1974 anlaşmasına bağlılığını yineledi. Suriyeli bakan, “Suriye’nin istikrarı Orta Doğu’nun istikrarının temel taşıdır” dedi. Görüşmelere Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile Suriye Savunma Bakanı Tümgeneral Murhaf Ebu Kasra da katıldı.
Şeybani’nin verdiği bilgiye göre iki ülke arasındaki ticaret 2025’te yüzde 40’tan fazla artarak yaklaşık 3,78 milyar dolara ulaştı; hedef 10 milyar dolar. Taraflar elektrik bağlantı hattının kapasitesini 500 megavata çıkarmaya çalışıyor. Şam ile Antalya ve İzmir arasında doğrudan uçuşlar başladı, Kamışlı-Nusaybin sınır kapısının yeniden açılması için çalışma sürüyor. İki ülke Türkiye’den Suriye üzerinden Ürdün ve Körfez’e uzanacak demiryolu bağlantısını hızlandırma konusunda da anlaştı.
Fidan, Şam’da ortak bir Türkiye-Suriye Üniversitesi kurulması konusunda anlaşmaya varıldığını duyurdu. Fidan ayrıca Şam Kalp Hastanesi’nin hizmete girdiğini, Şam’daki Uluslararası Recep Tayyip Erdoğan Türk Okulu’nun geçen ay eğitime başladığını söyledi. Şeybani, 700 binden fazla Suriyelinin ülkesine döndüğünü belirterek dönüşlerin kalıcı olması için konut, temel hizmet ve geçim imkânı gerektiğini vurguladı; Suriye’nin Ankara Büyükelçiliği’nin önümüzdeki ayın başında açılmasının beklendiğini açıkladı.
Şeybani, Körfez ülkelerine yönelik saldırıları kınayarak Körfez güvenliğinin Suriye’nin ulusal güvenliğinin ayrılmaz parçası olduğunu, Hürmüz Boğazı ve Babülmendep’te seyrüsefer serbestliğinin korunması gerektiğini söyledi. Fidan da Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın ağustosta kurduğu Mekke Savunma İttifakı’na gösterilen ilginin bölgedeki barış çabalarının olumlu etkisini gösterdiğini belirtti.
Arka plan
İsrail, Aralık 2024’te Esad yönetiminin çöküşünün ardından Güney Suriye’de 1974 Ayrılma Anlaşması’yla belirlenen tampon bölgeye girmiş ve o tarihten bu yana bölgede askerî varlığını sürdürüyor. Ankara ile Şam arasındaki ilişkiler ise yeni yönetimle birlikte ticaret, enerji ve güvenlik alanlarında hızla gelişti. Avrupa Birliği de bu hafta Suriye ile ortaklık anlaşması yolunda ilerleme kararı aldı.
Neden önemli?
Görüşme, Türkiye’nin Suriye’nin yeniden imarında ve bölgesel ulaştırma projelerinde öne çıkmak istediğini, aynı zamanda İsrail’in Güney Suriye’deki varlığına karşı Şam’la ortak bir tutum aldığını gösteriyor. Ticaret, elektrik ve demiryolu hedefleri gerçekleşirse Suriye, Türkiye ile Körfez arasında bir geçiş hattına dönüşebilir.
Kaynak: Middle East Monitor · Görsel: U.S. Department of State from United States, Public domain








Yorumlar
İlk yorumu siz yazın.