İsrail’de Arap partilerinden oluşan Ortak Liste’nin lideri Yusuf Cebarin, Knesset’teki Yahudi muhalefet partileriyle gayriresmî görüşmeler yapıldığına ilk kez işaret etti ve bloğunun temel taleplerini açıkladı. Görüşmeler, Knesset başkanlığı seçimi ve yeni meclis komisyonlarının kurulması gibi başlıkları kapsıyor.

Ortak Liste’nin cuma günü yaptığı yazılı açıklamaya göre temaslar, partinin milletvekillerinin muhalefetin önerilerinde nasıl oy kullanacağı üzerine yürütülüyor. Gündemde Knesset başkanlığının yanı sıra Ortak Liste’nin “yargı düzenlemesi” diye nitelediği yasaların kaldırılması da yer alıyor. Yeni Knesset açılış oturumunu salı günü yaptı; meclis başkanı önümüzdeki salı seçilecek.

Açıklamaya göre Cebarin’in başlıca talepleri arasında konut yıkımlarını kolaylaştıran Kaminitz Yasası’nın kaldırılması, şiddet ve suçla mücadele için kapsamlı bir plan hazırlanması ve Arap yerleşim yerlerinin kalkınması için beş yıllık bir ekonomik plan bulunuyor. Ekonomik planın Arap toplumunun acil ihtiyaçlarına odaklanması, gerekli kalkınma bütçelerinin ayrılması ve Arap yerel yönetimlerinin kapasitesinin güçlendirilmesi isteniyor. Talepler arasında yeni iş imkânları, sanayi bölgeleri ve genç çiftler için konut projeleri de var.

Ortak Liste, Arap toplumunun ekonomik ve sosyal kalkınmasıyla ilgilenecek ve kendi başkanlığında olacak yeni bir meclis komisyonu kurulmasını da istiyor. Komisyonun görevleri arasında hükümet planlarının uygulanmasını izlemek yer alacak.

Sandalye hesabı

Açıklamada Cebarin’in sözlerinin, “değişim bloğu” olarak bilinen Yahudi muhalefetin Knesset’i ve komisyonları kontrol etme çabası sırasında geldiği, bu blok için Ortak Liste milletvekillerinin oylarının gerekli olduğu belirtildi. Değişim bloğunun 120 sandalyeli Knesset’te 48 milletvekili var. Ortak Liste 11, Mansur Abbas liderliğindeki Birleşik Arap Listesi ise 8 sandalyeye sahip. Arap vatandaşlar, nüfusu 10 milyonu aşan İsrail’in yaklaşık yüzde 20’sini oluşturuyor.

Arka plan

Cumhurbaşkanı İsaac Herzog, 27 Ekim’de yapılan ve Netanyahu bloğunun çoğunluğu sağlayamadığı seçimlerin ardından 8 Kasım’da Yaşar partisinin lideri Gadi Eisenkot’u hükümeti kurmakla görevlendirdi. Eisenkot’un hükümeti kurmak için 6 Aralık’a kadar 28 günü var; süre 14 gün uzatılabiliyor. Bu süreçte Netanyahu ülkeyi geçici olarak yönetmeyi sürdürüyor. Eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot, kampanya boyunca Netanyahu’nun en güçlü rakibi olarak öne çıkmıştı. Seçim gününe ilişkin gelişmeler burada yer almıştı. Hükümet kurma sürecinde Avigdor Liberman da Knesset Dışişleri ve Savunma Komisyonu başkanlığını devralmaya hazırlanıyor.

Neden önemli?

Sandalye dağılımı, Arap partilerinin Knesset’teki dengeleri belirleyebilecek bir konuma geldiğini gösteriyor. Muhalefetin meclis başkanlığı ve komisyonlarda üstünlük kurması, Ortak Liste’nin oylarına bağlı. Arap partilerin hükümet kurma sürecinde nasıl bir rol oynayacağı, yeni hükümetin yapısını ve Arap vatandaşlara yönelik politikaları etkileyebilir.

Kaynak: Middle East Monitor · Görsel: Clema12, CC BY-SA 4.0