BM Dünya Gıda Programı (WFP), Lübnan’da 2 Mart’ta başlayan çatışma tırmanmasından bu yana yaklaşık 1,1 milyon kişiye barınaklarda ve yerleşim yerlerinde gıda ve nakit yardımı ulaştırdığını açıkladı. Kurumun kasım ayı ülke raporuna göre ihtiyaçlar ilk planlama varsayımlarının önüne geçti; WFP yardımı sürdürmek ve genişletmek için acil, esnek ve büyük ölçekli finansman istiyor.

Raporda Lübnan’ın siyasi ve güvenlik ortamının, İsrail’le çözümsüz kalan çatışma nedeniyle kırılganlığını koruduğu belirtiliyor. Güney Lübnan’da süren İsrail askerî operasyonlarının sivil kayıplara, altyapı hasarına ve geçim kaynakları ile temel hizmetlerde aksamalara yol açtığı vurgulanıyor. WFP’nin aktardığı verilere göre 2 Mart 2026’daki yeni tırmanmadan bu yana İsrail operasyonlarında ekim sonu itibarıyla 4 bin 389 kişi öldü, 12 bin 424’ten fazla kişi yaralandı.

Geri dönüşler artsa da insani durum kritik olmaya devam ediyor. Ekim sonuna kadar 965 bin kişi bölgesine döndü; ancak bunların yüzde 27’si kendi ilinde yerinden edilmiş olarak yaşıyor. 304 binden fazla kişi hâlâ yerinden edilmiş durumda, 11 bin 200 kişi ise barınaklarda kalıyor.

Eylül 2026’da yapılan Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırması (IPC) analizine göre Lübnan’da 1,05 milyon kişi, yani analiz edilen nüfusun yüzde 21’i akut gıda güvensizliği yaşıyor ve koşulların 2027’de daha da kötüleşmesi bekleniyor. Bu nüfusun yüzde 65’ini, yani 686 bin kişiyi Lübnanlılar oluşturuyor. WFP, durumun başlıca nedenleri olarak süregelen ekonomik sıkıntıyı, yüksek yaşam maliyetini, sınırlı iş olanaklarını ve yerel güvensizliği sayıyor.

Arka plan

Çatışma eğitimi de ağır biçimde etkiledi. Rapora göre ekim sonu itibarıyla 86 öğretmen öldü ya da yaralandı, 436 eğitim tesisi etkilendi. 101 okul hasar gördü ya da yıkıldı, 57 devlet okulu ise toplu barınak olarak kullanıldığı için öğrencilere kapalı. Ekim ayında Eğitim ve Yükseköğretim Bakanlığı, WFP ve UNICEF ile birlikte Lübnan’ın ilk Ulusal Beslenme ve Gıda Ortamı Raporu’nu yayımladı; rapor ulusal bir başlangıç verisi oluşturarak politika ve programlara kanıt sağlamayı amaçlıyor.

Neden önemli?

Rakamlar, Lübnan’daki krizin yalnızca güneydeki çatışma bölgesiyle sınırlı olmadığını gösteriyor. Akut gıda güvensizliği yaşayanların büyük bölümünün Lübnanlı olması, süregelen ekonomik sıkıntının savaşın etkileriyle birleştiğine işaret ediyor. WFP’nin finansman çağrısı karşılık bulmazsa, 2027 için öngörülen kötüleşme yüz binlerce kişinin yardıma daha bağımlı hale gelmesi anlamına gelebilir.

Kaynak: ReliefWeb / WFP · Görsel: RomanDeckert, CC BY-SA 4.0