Berlin merkezli Avrupa Anayasal ve İnsan Hakları Merkezi (ECCHR), eski Mossad Başkanı David Barnea hakkında Lübnan’da 2024’te düzenlenen çağrı cihazı ve telsiz patlamaları nedeniyle Almanya Federal Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulundu. Örgüt, gelecek hafta Almanya’yı ziyaret etmesi beklenen Barnea’nın ülkeye girişte gözaltına alınabilmesi için tutuklama kararı çıkarılmasını istedi.

Middle East Monitor’ın Anadolu’ya dayandırdığı habere göre suç duyurusu perşembe günü yapıldı. Barnea’nın 25 Kasım’da Berlin’de Alman milletvekilleriyle görüşmesi bekleniyor.

ECCHR’nin Uluslararası Suçlar ve Hukuki Hesap Verebilirlik programının eş direktörü Alexander Schwarz, “Almanya, savaş suçu işlediği iddia edilen kişilere sahne olmamalı” dedi. Schwarz, binlerce gündelik eşyaya patlayıcı yerleştirip bunları aylar sonra, nerede olacaklarını bilmeden patlatan kişinin kontrol edilemeyecek sayıda sivilin yaralanmasını ya da ölmesini bile bile göze aldığını söyledi. Schwarz’a göre sivillerin korunması uluslararası insancıl hukukun temelidir ve bu ilke ağır biçimde çiğnenmiştir; Barnea’nın cezai sorumluluk taşıma olasılığı “yüksektir”.

Örgüt, şikâyet dilekçesinde Barnea’nın patlamaların planlanması ve uygulanmasında kilit rol oynadığını kendisinin açıkladığını hatırlattı. ECCHR’ye göre saldırılar ayrım gözetmeyen ve orantısız nitelikteydi; askerî hedeflerle korunan siviller arasında ayrım yapılmasını isteyen kurallar ihlal edildi. Örgüt, bu eylemlerin Almanya’nın Uluslararası Hukuka Karşı Suçlar Yasası kapsamında savaş suçu oluşturduğunu savunuyor. Almanya’nın evrensel yargı yetkisi düzenlemeleri, belirli uluslararası suçların nerede işlendiğine bakılmaksızın kovuşturulmasına imkân veriyor. İsrail tarafından suç duyurusuna ilişkin bir açıklama aktarılmadı.

Arka plan

Eylül 2024’te Hizbullah’a teslim edilmiş binlerce çağrı cihazı ve telsiz Lübnan’da evlerde, dükkânlarda, sokaklarda ve diğer kamusal alanlarda neredeyse aynı anda patladı. ECCHR’nin verilerine göre en az 37 kişi öldü, aralarında çocuklar ve sağlık çalışanlarının da bulunduğu 3.400’den fazla kişi yaralandı. Hayatta kalanların birçoğu gözlerini, ellerini ya da parmaklarını kaybetti. BM özel raportörleri, Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü de saldırıları uluslararası hukukun ağır ihlali olarak nitelendirip savaş suçu soruşturması çağrısı yapmıştı.

Neden önemli?

Suç duyurusu, Alman savcılığını Barnea’nın ziyareti öncesinde bir karar vermeye zorluyor. Başsavcılığın soruşturma açması ya da tutuklama istemesi Almanya-İsrail ilişkilerinde yeni bir gerilim yaratabilir; dosyanın reddedilmesi ise evrensel yargı yetkisinin sınırları tartışmasını yeniden gündeme getirecek.

Kaynak: Middle East Monitor · Görsel: Haim Zach, CC BY-SA 3.0